Akademik çalışmaları, kitapları ve televizyon programlarıyla geniş kitlelere tarihi sevdiren Prof. Dr. İlber Ortaylı, 78 yaşında hayatını kaybetti.
Türk Tarihçiliğinin Duayen İsmi İlber Ortaylı Hayatını Kaybetti
Türkiye’de tarih denildiğinde akla gelen en önemli isimlerden biri olan Ortaylı’nın vefatı, akademi dünyasında ve kamuoyunda büyük üzüntü yarattı.
Ortaylı’nın tedavi gördüğü hastanede yaşamını yitirdiği öğrenildi. Bir süredir hastanede yoğun bakımda tedavi gören ünlü tarihçinin diyabet ve böbrek rahatsızlığı bulunduğu, geçtiğimiz günlerde ise entübe edildiği açıklanmıştı.
Akademik birikimi, güçlü hitabeti ve kendine özgü üslubuyla tanınan Ortaylı, yalnızca akademi çevrelerinde değil, geniş kitleler arasında da “tarihi sevdiren hoca” olarak hafızalara kazındı. Televizyon programları, konferansları ve kitaplarıyla Türk tarihçiliğinin en tanınan isimlerinden biri haline geldi.
Toplumsal konulara dair yorumlarıyla da dikkat çeken Ortaylı’nın sık sık dile getirdiği “cahillik değil yarı cahillik kötüdür” sözü, onun düşünce dünyasının en bilinen ifadelerinden biri oldu. Az bilgiyle çok fikir sahibi olunmasının tehlikelerine dikkat çeken Ortaylı, bilgiye ulaşmanın merak ve disiplin gerektirdiğini vurguluyordu.
21 Mayıs 1947’de Avusturya’nın Bregenz kentinde Kırım Tatarı bir ailenin çocuğu olarak dünyaya gelen Ortaylı, küçük yaşta ailesiyle birlikte Türkiye’ye geldi. Çok dilli ve çok kültürlü bir ortamda yetişen Ortaylı, eğitim hayatını İstanbul ve Ankara’da sürdürdü.
Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Tarih Bölümü’nden mezun olan Ortaylı, akademik kariyerine aynı üniversitede devam etti. Doktora çalışmalarını tamamladıktan sonra Osmanlı tarihi ve idare tarihi alanında önemli araştırmalar yaptı. “Osmanlı İmparatorluğu’nda Alman Nüfuzu” adlı çalışmasıyla doçent unvanını aldı.
Akademik hayatı boyunca dünyanın birçok önemli üniversitesinde dersler veren Ortaylı; Viyana, Berlin, Paris, Princeton, Moskova, Roma, Münih, Cambridge ve Oxford gibi şehirlerde konferanslar ve seminerler gerçekleştirdi. Uluslararası akademi çevrelerinde de saygın bir tarihçi olarak tanındı.
2005 yılında Topkapı Sarayı Müzesi Müdürlüğü görevine getirilen Ortaylı, yedi yıl boyunca bu görevi yürüttü. 2012 yılında yaş haddinden emekli olmasına rağmen akademik çalışmalarına ve konferanslarına devam etti.
Televizyon programlarıyla da geniş kitlelere ulaşan Ortaylı, tarih konularını anlaşılır bir dille anlatarak özellikle gençlerin tarihe olan ilgisini artırdı. Uzun yıllar gazete yazıları kaleme alan Ortaylı’nın çok sayıda kitabı ve akademik makalesi yayımlandı.
Birçok dili ileri düzeyde konuşabilen Ortaylı, geniş kütüphanesi ve bilgi birikimiyle de tanınıyordu. Yaklaşık 30 bin kitaptan oluşan kişisel arşivinin bir bölümünü Galatasaray Üniversitesi’ne bağışladığını açıklamıştı.
Tarih alanındaki çalışmalarıyla pek çok ödüle layık görülen Ortaylı, 2001 yılında Aydın Doğan Ödülü’nü aldı. 2007’de Rusya tarafından verilen Puşkin Madalyası’na layık görülen Ortaylı, 2017 yılında ise Cumhurbaşkanlığı Kültür ve Sanat Büyük Ödülü’nün sahibi oldu.
