Türkiye’nin Verimli Ovası Ormana Dönüşüyor!

Türkiye'nin en verimli tarım alanları arasında bulunan Samsun'daki Çarşamba Ovası'nda tarımsal üretim büyük bir değişim geçiriyor.

Geçmişte domates, biber, patlıcan, salatalık, şeker pancarı ve mısır üretimiyle öne çıkan ovada, sebze tarlalarının yerini giderek kavak ve fındık ağaçları alıyor. Üretim maliyetlerinin artması, fiyat istikrarsızlığı ve tarıma dayalı sanayi tesislerinin kapanması nedeniyle çiftçilerin farklı ürünlere yöneldiği belirtilirken, bölge sakinleri yaşanan değişimi "Çarşamba Ovası yok, Çarşamba ormanlığı var" sözleriyle anlatıyor.

Yeşilırmak Nehri'nin suladığı 87 bin 981 hektarlık Çarşamba Ovası, Türkiye'nin en büyük ve en verimli delta ovaları arasında yer alıyor. Yıllarca sebze ve tarla bitkileri üretiminin önemli merkezlerinden biri olan bölgede, son yıllarda geleneksel tarım ürünlerinin ekim alanları azalırken kavak ve fındık yetiştiriciliği yaygınlaşıyor. Üreticiler, geçmişte çevre illere sebze gönderen ovanın artık başka bölgelerden gelen ürünleri tüketir hale geldiğini belirtiyor.

Çarşamba Ovası'nda yaşayan 50 yaşındaki Cevdet Özkan, çocukluğundan itibaren ailesiyle birlikte sebzecilik yaptığını belirterek tarımsal üretimde yaşanan değişime dikkat çekti. Eskiden şeker pancarı, buğday, mısır ve çeşitli sebzelerin yetiştirildiğini anlatan Özkan, fabrikaların kapanmasının ardından üreticilerin kavak ve fındığa yöneldiğini söyledi.

Ovanın eski görünümünü kaybettiğini ifade eden Özkan, "Artık bakınca ova yok, ormana döndü. Çarşamba Ovası yok da Çarşamba ormanlığı var. Eskiden şeker pancarı yapardık, buğday yapardık, mısır yapardık. Bunların hepsi bitti. Fabrikalar kapanırken ister istemez vatandaş kavağa döndü, fındığa döndü" dedi.

Geçmişte Çarşamba'nın domates, biber, patlıcan ve salatalık üretimiyle tanındığını hatırlatan Özkan, bugün bölge halkının başka şehirlerden gelen sebzeleri tükettiğini belirterek, "Biz şu anda Çarşamba'nın yerlisi olarak Tokat'tan gelen domatesi, Tokat'tan gelen fasulyeyi, Bafra'nın biberini yiyoruz. Artık Çarşamba'da eskisi gibi sebze yapan yok" ifadelerini kullandı.

Yaklaşık 40 yıl boyunca ailesiyle birlikte sebze üretimi yaptığını dile getiren Özkan, geçmişte şeker pancarı ve mısırdan elde ettikleri gelirle traktör ve araç satın alabildiklerini, ancak günümüzde sebzeciliğin eski kazancını sağlamadığını anlattı. Üreticilerin geçimlerini sürdürebilmek için daha farklı tarımsal faaliyetlere yönelmek zorunda kaldığını vurguladı.

Çarşamba Ziraat Odası Başkanı Muammer Aydemir ise sebze üretimindeki gerilemenin en önemli nedenleri arasında yüksek maliyetler ve ürün fiyatlarındaki istikrarsızlığın bulunduğunu söyledi. Çiftçilerin bir yıl iyi gelir elde ettikleri ürünlerden ertesi yıl zarar edebildiklerini belirten Aydemir, özellikle fide maliyetlerinin yükselmesinin üreticileri zorladığını ifade etti.

Sebzecilikte yaşanan ekonomik belirsizlik nedeniyle fındık yetiştiriciliğinin daha cazip hale geldiğini anlatan Aydemir, geçmişte yoğun sera üretimi yapılan sahil kesimlerinde de seraların sökülerek yerlerine fındık dikildiğini kaydetti. Ancak kuzey bölgelerinde yoğun yağış, sel ve deniz suyunun yükselmesi nedeniyle fındık bahçelerinde kök çürümeleri yaşandığını belirtti.

Bu alanlarda çeltik ve kavak yetiştiriciliğinin değerlendirilebileceğini ifade eden Aydemir, özellikle çeltik üretiminde sözleşmeli tarım modelinin uygulanmasının çiftçilere önemli avantaj sağlayabileceğini söyledi. Üreticilerin ürün fiyatını önceden bilmesinin maliyet planlamasını kolaylaştıracağını ve ekonomik belirsizlikleri azaltabileceğini vurguladı.

Türkiye'nin önemli tarım merkezlerinden biri olan Çarşamba Ovası'nda yaşanan dönüşüm, verimli tarım arazilerinin geleceği ve sebze üretiminin sürdürülebilirliği konusundaki endişeleri de beraberinde getiriyor.

Çarşamba Ovası, Tarımsal Üretim, Sebzecilik, Fındık Yetiştiriciliği