Sivas’ta 21. Yüzyılın En Önemli Arkeolojik Keşiflerinden Biri Gerçekleştirildi!

Kültür ve Turizm Bakanlığı himayelerinde Koç Üniversitesi tarafından gerçekleştirilen kazılarda, Hitit Kralı II. Tudhaliya dönemine ait 131 çivi yazılı tablet ve tablet parçası bulundu. Önceki sezonlarda bulunanlarla birlikte tablet sayısı 184’e ulaşırken, buluntuların 21. yüzyılda keşfedilen en kapsamlı Hititçe kraliyet arşivini oluşturduğu belirtildi. Yaklaşık 3 bin 400 yıllık belgelerde devlet yönetimi, askerî faaliyetler, salgın hastalıklar, bir bebek prensesin ölümü ve Hitit generallerinin krala gönderdiği yardım taleplerine ilişkin bilgiler yer alıyor. Sivas Valisi Yılmaz Şimşek, keşfin Anadolu tarihi kadar dünya arkeolojisi açısından da büyük önem taşıdığını belirterek, ortaya çıkarılan kraliyet arşivinin 1906 yılında Hattuşa’da keşfedilen tabletlerden sonraki en önemli Hitit arşiv keşiflerinden biri olarak değerlendirildiğini ifade etti. Şimşek, tarihî mirasın korunması ve kültür turizmine kazandırılması için çalışmaların sürdürüleceğini söyledi.

Sivas, Kayalıpınar, Hititler, arkeoloji

Sivas’ta Tarihi Keşif! Kayalıpınar’da 3 Bin 400 Yıllık Kraliyet Arşivi Bulundu!

Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, Eski Asur ve Hitit kaynaklarında Samua olarak geçen yerleşimde 2026 yılı kazılarında Kral II. Tudhaliya dönemine ait 131 çivi yazılı tablet ve parçasının gün yüzüne çıkarıldığını açıkladı. 2025 yılında bulunan 53 tablet ve parçayla birlikte arşivdeki buluntu sayısı 184’e ulaştı. Bakan Ersoy, Kayalıpınar’daki kraliyet arşivinin 21. yüzyılda ortaya çıkarılan en kapsamlı Hititçe arşiv niteliği taşıdığını belirtti. Hititçe ve Hurrice kaleme alınan yaklaşık 3 bin 400 yıllık belgelerde devlet yönetimi, askerî gelişmeler, dinî uygulamalar, kraliyet ailesinin yaşadıkları ve kehanet uygulamalarına ilişkin bilgiler yer alıyor. Tabletlerde şehirden şehre yayılan ve özellikle çocuklarla bebekleri etkileyen yüksek ateşli bir salgının izleri ile hastalanan bir bebek prensesin sağlık durumu, ölümü ve cenaze ritüeline ilişkin kayıtlar bulunuyor. Arşivde ayrıca Batı Anadolu’daki Hitit generallerinin düşman tehdidi karşısında kraldan asker, at ve savaş arabası istediği bir mektup ile kuş falcılarının güzergâhlarını ve gözlemlerini içeren kayıtlar da yer alıyor. Kayalıpınar kazıları, Kültür ve Turizm Bakanlığının izniyle 2021 yılından bu yana Koç Üniversitesi Arkeoloji ve Sanat Tarihi Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Çiğdem Maner başkanlığındaki ekip tarafından yürütülüyor.

Sivas, Kayalıpınar, Hititler, arkeoloji

Nuh’un Gemisi Aranırken Dikkat Çeken Buluntular

Yaklaşık 90 gün süren çalışmalarda 5 ülkeden 20 bilim insanı yer alırken, farklı noktalardan yaklaşık bin toprak numunesi alındı.

Araştırmalar kapsamında ileri teknoloji yer altı görüntüleme sistemleriyle 2D ve 3D haritalama çalışmaları gerçekleştirildi. Radar taramalarından elde edilen veriler doğrultusunda belirlenen yaklaşık 150 farklı noktadan toprak örnekleri toplandı.

Kazı çalışmalarında tufan öncesi döneme ait olduğu değerlendirilen çanak ve çömlek parçalarına da rastlandı. Alınan numunelerin organik madde ve ahşap kalıntıları açısından inceleneceği, yapılacak analizlerin buluntuların yaşına ilişkin önemli veriler sunmasının beklendiği belirtildi.

Çalışmanın bilimsel sonuçlarının kış aylarında yapılacak laboratuvar incelemeleriyle daha net ortaya çıkması bekleniyor. Araştırma ekibi, elde edilen veriler doğrultusunda çalışmaların önümüzdeki yıllarda da sürdürülmesini planlıyor.

Hitit Kralları Prensler ve Prensesler! Sivas’ta Tarihi Keşifler!

Sivas Valisi Yılmaz Şimşek, TBMM AK Parti Grup Başkanı ve Sivas Milletvekili Abdullah Güler ile AK Parti Sivas Milletvekili Rukiye Toy, kazı alanında incelemelerde bulundu.

Heyet, Koç Üniversitesi Arkeoloji ve Sanat Tarihi Bölümünden Prof. Dr. Çiğdem Maner başkanlığında sürdürülen kazı çalışmalarının geldiği son durum hakkında bilgi aldı. Vali Şimşek ve beraberindekiler daha sonra kazı alanını gezerek yürütülen çalışmaları yerinde inceledi.

Sivas’ın önemli arkeolojik değerlerinden biri olan Kayalıpınar Samuha Antik Kenti’nde daha önce gerçekleştirilen kazılarda farklı medeniyetlere ait çok sayıda önemli bulgu gün yüzüne çıkarılmıştı.

Kazı çalışmalarında Hitit, Roma ve Bizans dönemlerine ait yapı izlerinin yanı sıra Helenistik, Roma ve Erken Hristiyanlık dönemlerinden kalma mezarlar tespit edilmişti.

Antik kentteki en dikkat çekici buluntular arasında ise Hitit kralları, prensesleri, prensleri ve dönemin görevlilerine ait çok sayıda mühür baskısı yer alıyor. Elde edilen bulgular, bölgenin farklı dönemlerdeki tarihi ve idari öneminin ortaya çıkarılmasına katkı sağlıyor.

Samuha Antik Kenti’nde Prof. Dr. Çiğdem Maner başkanlığında sürdürülen kazılarla Sivas’ın binlerce yıllık tarihine ilişkin yeni bulguların gün yüzüne çıkarılması hedefleniyor.

Sivas, Samuha Antik Kenti, Yıldızeli, arkeoloji

1.800 Yıllık Roma Villasının Eşsiz Mozaikleri Gün Yüzüne Çıkıyor

Restorasyon çalışmalarının tamamlanmasının ardından tarihi yapının turizme kazandırılması hedefleniyor.

Roma döneminde Paflagonya Eyaleti’nin başkentlerinden biri olan Pompeiopolis Antik Kenti’nde sürdürülen kazılar, önemli arkeolojik bulguları ortaya çıkarmaya devam ediyor. Yaklaşık 3 bin metrekarelik alana yayılan Roma villasının, büyüklüğüyle Anadolu’daki en büyük üç Roma villasından biri olduğu değerlendiriliyor.

Kültür ve Turizm Bakanlığı adına yürütülen çalışmalarda, villanın özellikle misafir kabul bölümü olarak kullanılan “Triclinium” kısmındaki zemin mozaiklerinin korunması ve restorasyonuna öncelik veriliyor. Uzman ekipler, zamanla zarar gören mozaikleri büyük bir hassasiyetle temizleyerek yeniden gün yüzüne çıkarıyor.

Kazı Başkanı Doç. Dr. Mevlüt Eliüşük, villada bulunan mozaiklerin işçilik kalitesinin Anadolu’nun en önemli antik kentlerinden biri olan Zeugma’daki örneklerle benzer seviyede olduğunu belirterek, yapının arkeolojik açıdan büyük önem taşıdığını ifade etti.

Yaklaşık 400 yıl boyunca kullanıldığı değerlendirilen Roma villasının, milattan sonra 2. yüzyıldan 6. yüzyıla kadar uzanan döneme ışık tuttuğu belirtiliyor. Kazılarda elde edilen bulguların, antik kentin tarihi gelişiminin daha iyi anlaşılmasına katkı sağlaması bekleniyor.

Yaklaşık 25 yıldır devam eden kazı çalışmalarında Türk arkeologların yanı sıra yurt dışından gelen uzman ekipler de görev alıyor. Çalışmaların tamamlanmasıyla birlikte tarihi alanın bölgenin önemli turizm destinasyonlarından biri haline gelmesi hedefleniyor.

Sivas Cumhuriyet Üniversitesi’nden Dünya Çapında Proje!

Proje kapsamında, Ağrı’nın Doğubayazıt ilçesindeki Durupınar Formasyonu’nun Hz. Nuh’un Gemisi’ne ait olup olmadığı ileri teknoloji kullanılarak bilimsel yöntemlerle araştırılacak.

Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Arkeoloji Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Cenker Atila koordinatörlüğünde yürütülen projede, ABD merkezli Noah’s Ark Scans ekibinin desteğiyle 5 farklı ülkeden yaklaşık 20 bilim insanı ve öğrenci görev alacak.

1959 yılında Yüzbaşı İlhan Durupınar tarafından keşfedilen ve gemi şeklindeki yapısıyla dikkat çeken Durupınar Formasyonu, uzun yıllardır Hz. Nuh’un Gemisi’ne ait olabileceği yönündeki iddialarla gündeme geliyor. Ancak bölgede bugüne kadar kapsamlı bir arkeolojik ve jeolojik araştırma yapılmadığı belirtiliyor.

İleri teknoloji kullanılacak

29 Haziran – 11 Eylül 2026 tarihleri arasında gerçekleştirilecek arazi çalışmalarında hassas GPS ölçümleri, 2D ve 3D dijital modelleme, yer altı radar (GPR) taramaları ve karot sondaj yöntemleri kullanılacak. Araştırmalarda formasyonun yapısı detaylı şekilde incelenecek, olası ahşap veya iskelet kalıntılarının izine rastlanıp rastlanmadığı araştırılacak.

Saha çalışmalarının ardından laboratuvar analizleri gerçekleştirilecek. Elde edilecek ilk bulgular “Durupınar Formasyonu 2026 Yılı Araştırmaları” adlı kitapta yayımlanacak ve uluslararası bilimsel bildirilerle kamuoyuyla paylaşılacak.

Projenin koordinatörü Prof. Dr. Cenker Atila, bugüne kadar bölgede yalnızca sınırlı yüzey araştırmaları yapıldığını belirterek, yürütülecek kapsamlı çalışmalarla Durupınar Formasyonu’nun bilimsel veriler ışığında değerlendirileceğini ifade etti.

Aracını Park Ederken 3 Bin 400 Yıllık Mezar Keşfetti

Aracını zeytin ağacının altına park etmek isteyen bir çiftçi, toprağın aniden çökmesiyle yaklaşık 3 bin 400 yıllık Minos dönemine ait bozulmamış bir mezarın ortaya çıkmasına vesile oldu.

Olayın ardından aracını güvenli bir noktaya çeken çiftçi, oluşan çukuru incelediğinde insan eliyle yapılmış bir yapıyla karşılaştı. Durumu yetkililere bildirmesi üzerine bölgede arkeolojik kazı çalışmaları başlatıldı.

Yapılan incelemelerde, Minos uygarlığına ait olduğu belirlenen mezarın içinde iki pişmiş toprak lahit, iki kişiye ait iskelet ile çok sayıda seramik kap ve amphora bulundu.

Arkeologlar, bozulmadan günümüze ulaşan mezarın hem korunmuş yapısı hem de içindeki buluntular nedeniyle bölgedeki en önemli keşiflerden biri olduğunu belirtiyor. Yapılacak bilimsel analizlerin, Minos uygarlığının sosyal yaşamı, gömü gelenekleri ve dönemin kültürüne ilişkin yeni bilgiler sunması bekleniyor.

6 Bin Yıllık Yaşamın İzleri Çadır Höyük’te Gün Yüzüne Çıkıyor!

Kazı ekibi, 6 bin yıldır kesintisiz yerleşime ev sahipliği yapan höyükte farklı medeniyetlerin izlerini araştırmayı sürdürüyor.

Çadır Höyük Kazı Başkanı, SUNY Cortland Üniversitesi Antropoloji Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Sharon Steadman, 2026 yılı kazı çalışmalarında Kalkolitik Çağ’dan Bizans dönemine kadar uzanan katmanlarda mimari yapılar ve yaşam kültürü üzerine yoğunlaştıklarını söyledi.

Prof. Dr. Steadman, höyükte ortaya çıkarılan yerleşim düzeninin bugün kazı alanının bulunduğu Peyniryemez köyüyle büyük benzerlik gösterdiğini belirterek, avlulu kerpiç evler, aynı caddeye bakan yapılaşma ve ev içi üretim alanlarının binlerce yıl boyunca sürdürülen yaşam kültürünü gözler önüne serdiğini ifade etti.

Steadman, Selçukluların da höyüğün en üst bölümünde yaşadığını belirterek, bölgenin su kaynakları ve doğal zenginlikleri nedeniyle tarih boyunca cazibe merkezi olduğunu söyledi. “Burası hem çevresi hem de yaşam alanı olarak çok güzel bir höyük olduğu için insanlar burada 6 bin sene boyunca yaşamışlar.” diyen Steadman, kazı çalışmalarını uzun yıllar sürdürmeyi hedeflediklerini kaydetti.

Kazılarda elde edilen bulguların, geçmişte insanların avlularda çanak çömlek ürettiğini, evlerin içinde ise dokuma ve benzeri üretim faaliyetlerini yürüttüğünü gösterdiğini aktaran Steadman, bu yönüyle Çadır Höyük’ün Anadolu’nun sosyal ve kültürel tarihine ışık tuttuğunu vurguladı.

Yozgat, Çadır Höyük, Sorgun, arkeoloji, Sharon Steadman

Kelemen Mağarası’nda Tarihe Yolculuk Başladı!

Bilimsel çalışmalarla önemli tarihi bulguların gün yüzüne çıkarılması amaçlanıyor.

Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın izinleriyle başlatılan kazılar, Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi Arkeoloji Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Hamza Ekmen’in bilimsel başkanlığında yürütülüyor.

Kültür ve Turizm Bakanlığı, Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi, Yenice Kaymakamlığı ve Yenice Belediyesinin iş birliğiyle sürdürülen çalışmalar kapsamında, bölgenin tarih öncesi yaşamına ilişkin yeni bilimsel verilere ulaşılması hedefleniyor.

Kazı çalışmalarına destek veren Yenice Belediyesi, Kelemen Mağarası’na ulaşımı kolaylaştırmak amacıyla yol düzenleme ve iyileştirme çalışmaları gerçekleştirdi. Yapılan düzenlemeler sayesinde kazı ekibinin çalışma alanına güvenli ve rahat şekilde ulaşımı sağlandı.

Yenice Belediye Başkanı Sertaş Karakaş, Kelemen Mağarası’nda yürütülen bilimsel çalışmaların Batı Karadeniz’in kültürel mirasının ortaya çıkarılmasına önemli katkı sağlayacağını belirterek, ilçenin kültür turizmi potansiyelini artırmayı hedeflediklerini ifade etti.

Karabük, Yenice, Kelemen Mağarası, Arkeoloji

Büklükale Kazılarında Büyük İskender Dönemine Ait İzler Bulundu!

Kazılarda ayrıca bronz iğne, hayvan figürlü mühür ve farklı dönemlere ait önemli tarihi kalıntılar gün yüzüne çıkarıldı.

Karakeçili ilçesindeki Büklükale’de 17 yıldır devam eden kazılar, Japon Anadolu Arkeoloji Enstitüsü ekibi tarafından Kazı Başkanı Doç. Dr. Kimiyoshi Matsumura’nın koordinasyonunda yürütülüyor. “Aşağı şehir” ve “Yukarı şehir” olarak iki ayrı alanda sürdürülen çalışmalarda, bölgenin farklı medeniyetlere ev sahipliği yaptığı bir kez daha gözler önüne serildi.

Kazı Başkanı Doç. Dr. Kimiyoshi Matsumura, Büklükale’nin Kızılırmak’ın geçiş noktasında bulunması nedeniyle tarih boyunca stratejik bir öneme sahip olduğunu belirterek, üst tabakalarda Osmanlı dönemine, onun altında ise Helenistik Dönem yani Büyük İskender dönemine ait yerleşim izlerinin tespit edildiğini söyledi.

Kazılarda ayrıca Demir Çağı’na ait Frig, Kimmer, Lidya ve Pers uygarlıklarının izlerine de ulaşıldığını ifade eden Matsumura, bölgede bulunan sur duvarlarının Kimmerler dönemine ait olabileceğini değerlendirdiklerini kaydetti.

Bu yılki kazılarda en dikkat çekici eserlerden birinin iki hayvan figürü bulunan tutamaklı damga mühürü olduğunu belirten Matsumura, mühürün Karum Dönemi’nin sonlarından Eski Hitit Dönemi’ne kadar uzanan süreçte kullanılan bir tipe ait olduğunu söyledi.

Kazılarda ayrıca büyük olasılıkla bir Hitit saray kompleksinin giriş bölümüne ait mimari kalıntılar da tespit edildi. Daha önce Büklükale’de Hititçe çivi yazılı tabletlerin bulunduğunu hatırlatan Matsumura, 2019 yılından itibaren Hurrice tabletlerin de ortaya çıkarıldığını belirterek, bunun antik kentin önemini daha da artırdığını ifade etti.

Kazı çalışmalarının devam ettiğini söyleyen Matsumura, Büklükale’nin Anadolu tarihindeki yerini daha net ortaya koyabilmek için araştırmaların sürdüğünü dile getirdi.

Arkeoloji, Tarih, Büklükale, Kırıkkale

Çekya’da Ormanda 330 Bin Dolarlık Gizemli Hazine Bulundu

Kutuların içinden yaklaşık 330 bin dolar değerinde altın ve kişisel eşyalar çıktı.

Şubat 2025’te keşfedilen ve uzmanlar tarafından incelemeye alınan yaklaşık 7 kilogramlık hazine, 598 altın para ile çok sayıda kişisel eşyadan oluşuyor. Buluntu, bölgenin yerel tarihinden çok Avrupa’nın çalkantılı dönemlerine uzanan uluslararası bir koleksiyon niteliği taşıyor.

Doğu Bohemya Müzesi’nde nümismatist olarak görev yapan Vojtěch Brádle, koleksiyonun detaylı şekilde incelendiğini ve buluntuların büyük olasılıkla kriz dönemlerinde değerli varlıkları koruma amacıyla gömüldüğünü belirtti.

Demir kutunun içinden çıkan sigara tabakaları, bilezikler ve pudra kompaktı gibi kişisel eşyalar, sahiplerinin ani bir yer değiştirme veya baskı döneminde bu eşyaları yanlarında taşıdığını düşündürüyor.

Arkeolog Miroslav Novák, hazinenin gömülme nedenine ilişkin üç olası tarihsel kırılmaya dikkat çekiyor: Nazi işgali sonrası kaçışlar, II. Dünya Savaşı sonrası etnik Almanların sınır dışı edilmesi veya 1953 yılındaki büyük para reformu.

Doğu Bohemya Müzesi Müdürü Petr Grulich ise hazinenin kime ait olduğunun henüz tespit edilemediğini ve araştırmaların sürdüğünü açıkladı.

Çekya, Trutnov, Zvičina Tepesi, hazine keşfi, altın para, arkeoloji, Avrupa tarihi, müze araştırması

Sivas-Kayseri Güzergahındaki Kültepe’de Kazılar Yeniden Başlıyor!

Kayseri-Sivas kara yolu üzerinde yer alan ve Türkiye’nin en uzun soluklu arkeolojik çalışmalarından biri olarak kabul edilen Kültepe Kaniş-Karum Ören Yeri’nde kazılar, Kazı Başkanı Prof. Dr. Fikri Kulakoğlu öncülüğünde sürdürülecek.

1948 yılında başlayan ve aralıksız devam eden kazıların Ön Asya’daki en uzun süreli arkeolojik çalışmalar arasında yer aldığını belirten Prof. Dr. Kulakoğlu, bu özelliğiyle Kültepe’nin dünyadaki önemli arkeolojik merkezlerden biri olduğunu söyledi.

Bu yıl da hava şartlarının elverdiği ölçüde yıl sonuna kadar çalışmaların devam edeceğini ifade eden Kulakoğlu, kazıların ağırlıklı olarak Asurlu tüccarların Anadolu’ya geldiği döneme ait tabakalarda sürdürüleceğini belirtti.

Yaklaşık 4 bin yıl önce Asurlu tüccarların Anadolu’ya yazıyı getirdiğini hatırlatan Kulakoğlu, Anadolu insanının ilk kez okuma yazmayı bu bölgede öğrendiğini vurguladı. Bu nedenle söz konusu dönemin halen büyük önem taşıdığını ifade eden Kulakoğlu, Karum ve Tepe bölgelerinde çalışmaların yoğunlaştırılacağını kaydetti.

Kayseri’nin tarihini 6 bin yıl öncesine taşıyan bulguların ortaya çıkarıldığı Kültepe Kaniş-Karum Ören Yeri, Anadolu’nun ticaret, kültür ve yazılı tarihine ışık tutmaya devam ediyor.

Kayseri, Kültepe, Arkeoloji, Tarih

Dünya Arkeolojisinin Gözü Türkiye’de Olacak!

8-12 Haziran 2026 tarihleri arasında gerçekleştirilecek sempozyuma, büyük bölümü yurt dışından olmak üzere yaklaşık 2 bin bilim insanının katılması bekleniyor. Etkinlikte arkeoloji, kazı çalışmaları, araştırmalar ve arkeometri alanındaki güncel bilimsel gelişmeler masaya yatırılacak.

Uluslararası düzeyde önemli bir organizasyon olarak değerlendirilen sempozyumun, Erzincan’ın tarihi ve kültürel zenginliklerinin dünyaya tanıtılmasına katkı sağlaması hedefleniyor.

Sempozyum kapsamında Erzincan’ın kültür ve bilim hayatına katkı sunacak iki önemli proje de kamuoyuyla paylaşıldı. Bunlardan ilki, Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi bünyesinde açılması planlanan Türk-İslam Arkeolojisi Bölümü oldu. Bölümün kuruluş sürecine ilişkin resmi çalışmaların sürdüğü belirtildi.

Bir diğer proje olan Tarihi Erzincan Arkeopark Projesi ile kentin tarihi mirasının daha görünür hale getirilmesi ve Erzincan’ın bölgesel ölçekte önemli bir arkeoloji merkezi konumuna taşınması amaçlanıyor.

Sempozyum Düzenleme Kurulu adına açıklamalarda bulunan Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Abdulkadir Gül, organizasyonun Erzincan’ın akademik birikimini ve kültürel değerlerini uluslararası alanda tanıtmak için önemli bir fırsat sunduğunu ifade etti.

Üniversite yerleşkesinde gerçekleştirilecek sempozyumun, bilim insanları, araştırmacılar ve arkeolojiye ilgi duyan vatandaşları bir araya getirmesi bekleniyor.

Erzincan, Arkeoloji, Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi, Sempozyum

Sivas’ta Çöplükten Çıkan Tarih: 128 Parça Tarihi Eser Müze’ye Teslim Edildi

Gürün ilçesinde meydana gelen olayda Özdemir, çöpler arasında fark ettiği materyallerin tarihi eser olabileceğini düşünerek durumu yetkililere bildirdi.

Yapılan incelemelerde bulunan eserlerin; 102 sikke, 11 yüzük, 7 obje, 3 heykel, 2 mühür, 1 ok ucu, 1 yüzük parçası ve 1 madeni paradan oluştuğu tespit edildi.

Tarihi eserler, gerekli işlemlerin ardından Sivas Müze Müdürlüğü’ne teslim edildi.

Antik Roma’da Dışkıdan İlaç Kanıtlandı

Antik kaynaklarda insan dışkısının merhem gibi doğrudan hastalıklı bölgeye sürüldüğü, dönemin önemli hekimleri Hipokrat, Plinius ve Galen’in iltihap, enfeksiyon ve bazı üreme rahatsızlıklarında bu yöntemi kullandığı belirtiliyordu. Ancak bu bilgiler bugüne kadar modern bilimsel yöntemlerle doğrulanmamıştı.

Araştırma kapsamında İzmir’in Bergama ilçesindeki Bergama Arkeoloji Müzesi koleksiyonunda bulunan yaklaşık 1900 yıllık cam bir şişe incelendi. Yapılan kimyasal analizlerde şişe içerisinde insan dışkısına ait biyokimyasal izler tespit edildi. Ayrıca karışımda kekikten elde edilmiş aromatik bileşiklerin bulunduğu da belirlendi.

Prof. Dr. Cenker Atila, 2009 yılında Bergama’daki cam eserler üzerine yaptığı çalışma sırasında bazı şişelerin içinde kalıntılar fark ettiğini belirtti. Kültür ve Turizm Bakanlığı’ndan alınan izinle yürütülen detaylı incelemede yaklaşık bin eser tarandı. Bunlardan 7’sinde kalıntı tespit edilirken, yalnızca bir şişede analiz yapılabilecek düzeyde veri elde edildi.

Atila, antik kaynaklarda Mısır, Çin, Yunan ve Roma medeniyetlerinde insan ve hayvan dışkısının tıpta kullanıldığının bilindiğini ancak bunun ilk kez modern bilimsel yöntemlerle kanıtlandığını ifade etti. Analiz sürecinde bitkisel içerikler beklerken insan gaitasına dair bulgularla karşılaştıklarını belirten Atila, karışıma eklenen aromatik maddelerin kokuyu bastırmak amacıyla kullanılmış olabileceğini söyledi.

Antik metinlerde insan dışkısının antibakteriyel özelliklerinden söz edilse de hangi hastalıklarda kullanıldığına dair ayrıntılı bilgi bulunmadığını vurgulayan araştırmacılar, elde edilen bulguların antik çağ tıbbına dair önemli bir boşluğu doldurduğunu ifade etti.