Eksik dişleriniz varsa dikkat! Ağız ve dil kanserine neden oluyor

UZUN BOYLULARDA RİSK DAHA FAZLA

Tıbbi Onkoloji Uzmanı Prof. Dr.  Uğur Coşkun, uzun boylularda bağırsak kanseri riskinin daha fazla olduğunu kaydetti. Coşkun, “İçinde bulunduğumuz Mart ayı bağırsak kanseri farkındalık ayı. Özellikle bağırsak kanserinin erken teşhisine yönelik ülkemiz dahil tüm dünyada bir dizi etkinlikler yürütülüyor. 2 Mart 2022 tarihinde Cancer Epidemiology Biomarkers Prevention dergisinde Elinor Zhou ve arkadaşları tarafından ilginç sonuçları olan bir çalışma yayınlandı. 47 uluslararası çalışmadaki 280 bin bağırsak kanserli ve 14 bin bağırsak adenomlu hastanın analiz edildiği bu büyük metanalizde, boyu uzun olan kişilerde bağırsak kanseri gelişme riskinin daha fazla olduğu ortaya konuldu.  Bu çalışmada her 10 santimlik boy uzunluğunun kolorektal kanser gelişme riskinde yüzde 14’lük ve yine bağırsak adenom gelişmesinde yüzde 6’lık bir artışa yol açtığı gösterildi. En yüksek persentilde en uzun olan kişilerde, en düşük persentildeki en kısa olan bireylere göre bağırsak kanseri riskinin yüzde 24 daha fazla. Araştırmacılar bu durumun uzun boylu olan kişilerde organlarında daha büyük olmasının bu durumun sebeplerinden birisi olabileceğini düşünüyorlar. Daha uzun boylu olanların organlarındaki daha aktif proliferasyonun malign dönüşüme yol açan mutasyonların gelişimine neden olabileceği düşünülüyor” açıklamasında bulundu. 

ÜLKEMİZDE ÖNEMLİ SAĞLIK SORUNLARINDAN BİRİ

Bağırsak kanserinin tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de önemli sağlık problemlerinden birisi olduğuna dikkat çeken Coşkun, “50 yaşından sonra dışkıda gizli kan, kolonoskopi, rektosigmoidoskopi tetkikleri ile taramalar önerilmektedir. Birinci derece akrabalarında bağırsak kanseri olanlar ile kalıtsal polip yada polip dışı sendromu olan bireylerde bu taramalara daha erken başlanılması gerekiyor. Bahsi geçen çalışmadaki sonuçları  uzun boylu bireylere özel bir tarama programı geliştirilmesi için yeterli değil. Ama bu çalışmanın sonuçlarının iyi irdelenmesi ve daha detaylı çalışmalar yapılması gerekiyor. Kırmızı et tüketimini sınırlamak, akdeniz mutfağı tarzı beslenmeyi tercih etmek, düzenli egzersiz ve ideal kilo temin edilmesi bağırsak kanseri riskini azaltmamız için yapabileceğimiz önemli önlemler olarak sayılabilir” dedi.

Çınlama ve işitme kayıplarıyla ortaya çıkıyor: Kulak kireçlenmesi

 DİYABET VE HİPERTANSİYONA DİKKAT 

Prof. Dr. Şehmus Özmen, kronik böbrek yetmezliğinin en önemli nedeninin diyabet olduğunu ifade ederek, sözlerine şöyle devam etti: “Her üç böbrek yetmezliği hastasından birisinde hastalık diyabete bağlı olarak gelişmiştir. Diyabet hastalarında kan şekerinin kontrolsüz olması, diyete uyum olmaması, uzun süreli şeker hastası olması riski arttır. Hem böbrek yetmezliğinin ortaya çıkışında hem de ilerlemesinde en önemli faktörlerden biri hipertansiyondur. Bu yüzden hipertansiyon hastaları mutlaka doktor kontrolünde takip edilmelidir. Tekrarlayan böbrek taşı olması, geçirilmiş ameliyatlar, taşların idrar kanallarını tıkaması böbrek yetmezliğine neden olabilir. Ayrıca sık tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonu, ailede böbrek diyaliz öyküsü, polikistik böbrek hastalığı, romatizma hastalıkları ve tedavileri, onkolojik hastalıklar ve tedavileri, protein kaçağı ve nefrit geçirmiş olma da riski artırır”
 
AĞRI KESİCİ KULLANIMI RİSKİ ARTTIRIYOR 

Kalp ve damar hastalıklarının da kronik böbrek hastalığı için risk taşıdığına dikkat çeken Prof. Dr. Özmen, “Böbrek ve kalp yakın etkileşim içindedir. Birçok ortak risk faktörü olması nedeniyle birbirleri için hastalık riskini artırırlar. İlaveten tekrarlayan anjiyografiler ve kullanılan kontrast maddeler ya da kardiyoloji için kullanılan bazı ilaçlar böbreklere zarar verebilmektedir. Kolesterolün, damar tıkanıklığı için risk faktörü olduğu bilinmektedir. Diyabet ve hipertansiyonla birlikte oluşturacağı damar tıkanıklıkları böbreği de olumsuz etkilemektedir. Sigara kullanımı, böbreği bozan hastalıklara ve böbrek hastalıkların ilerlemesine sebep olur. Sigara kullanımı, kan basıncını yükseltir, kanı pıhtılaştırır, damar tıkanıklığına sebep olur. Özellikle anti-inflamatuar ağrı kesiciler, sık ve uzun süreli kullanımda böbrek yetmezliğine neden olabilirler. Kullanılması gerektiğinde ise mutlaka öncesinde böbrek fonksiyonları kontrol edilmelidir” ifadelerini kullandı. 
 
BİTKİSEL ÜRÜNLER VE PROTEİN TOZLARI BİLİNÇSİZ KULLANILMAMALI

Prof. Dr. Özmen, sözlerini şöyle tamamladı: “Bitkisel ürünlerin bilinçsiz tüketimi de kronik böbrek hastalığı riskini artırabilir. Gittikçe tüketimi artan bitkisel maddelerin çoğu güvenlik analizlerinden geçmemiştir ve böbrek yetmezliğine neden olabilmektedirler. Aşırı protein tüketimi, tuz doğrudan böbreklere zarar verir. Protein tozlarının tüketimi de ayrıca zararlıdır. Aşırı tuz tüketimi hem kalp ve damarlara hem de böreğe zararlıdır. Kan basıncını yükselterek ayrıca böbrek hasarına neden olabilir. Doğuştan tek böbrekli olma veya sonra da cerrahiyle bir böbreğin alınması sonucunda tek böbrek üzerinde ek risk faktörü olarak böbrekte hasara neden olabilir. Ayrıca Ailevi Akdeniz Ateşi FMF, amiloidoz, düşük doğum ağırlığı, düşük sosyoekonomik düzey ve siyah ırka mensup olmak kronik böbrek hastalığı riskini arttırmaktadır. Bu riskli bireylerin düzenli olarak nefroloji kontrolü yaptırmaları böbrek hastası olmalarını engelleyebilir veya oluşmuş hastalığı yavaşlatabilir”