Acar Baltaş: En Tehlikeli Yalan, İçine Doğru Karışmış Olandır

Ensonhaber, farklı konu başlıklarını ele alan programlarıyla izleyicileri alanında uzman isimlerle buluşturmaya devam ediyor. Bu kapsamda Psikolog Prof. Dr. Acar Baltaş, Ensonhaber YouTube kanalında Senem Uluhan’ın konuğu oldu.

Sohbette insan davranışları, motivasyon, disiplin ve doğru alışkanlıkların önemi ele alınırken Baltaş, yalanın toplum üzerindeki etkilerine ilişkin de önemli değerlendirmelerde bulundu.

“En tehlikeli yalan, içine doğru karışmış yalandır”
Yalanın farklı biçimleri bulunduğunu belirten Baltaş, gerçeğin bir bölümünü barındıran ve ardından genellenerek sunulan söylemlerin özellikle tehlikeli olduğuna işaret etti.

Baltaş, “Şimdi bunların en tehlikeli yalan içine doğru karışmış yalandır. Bunların tabii ki gerçekle ilgili bir bölümü var ama bu gerçekle ilgili bölümünü yaydığınız zaman, genellediğiniz zaman, her derde deva hale getirdiğiniz zaman tam tersine zarar verir. Ve bugün toplum bu zararlara çok şeydir, muhataptır” ifadelerini kullandı.

“Motivasyon beklemek yerine alışkanlık oluşturun”
İnsanların hedeflerine ulaşmak için motivasyon beklemek yerine gerekli alışkanlıkları oluşturması gerektiğini söyleyen Baltaş, disiplinin bu sürecin önemli bir parçası olduğunu vurguladı.

Baltaş, “Eğer bir şey elde etmek istiyorsanız yapacağınız şey motivasyon beklemek değil. Onunla ilgili olarak yapacağınız şey o şeyi elde etmek için gerekli olan alışkanlıkları oluşturmak. Bu alışkanlıkları oluşturmak da disiplindir. Bu da insanlara zor gelir” dedi.

“Daha faydalı ve etkili yollar var”
İnsanların kimi zaman sorunlarına kolay ve hızlı çözümler aradığını ifade eden Baltaş, bunun yerine daha etkili yöntemlere yönelmek gerektiğini belirtti.

Baltaş, “Bunun yerine de insanlar işte bu tür yani kanseri aspirinle veya merhem sürerek tedavi etmeye çalışırlar. Faydası yok. Veya çok çok sınırlı faydası var. O faydayı büyütmemek lazım. Daha başka ve daha etkili yollar var” diye konuştu.

Hangi mesleklerde depresyon riski daha yüksek?

Araştırmada kadınların erkeklere kıyasla depresyon tanısı alma oranının yaklaşık iki kat daha yüksek olduğu da tespit edildi.

Eviniz Dağınıksa Sebebi Bu Olabilir: Uzmanlar Açıkladı

Psikoloji alanındaki değerlendirmelere göre evdeki düzensizlik, kişinin karakteriyle değil; zihinsel enerji, planlama ve öz düzenleme becerileriyle bağlantılı olabiliyor.

Evinin dağınık olduğunu fark ettiği halde toparlamaya başlamakta zorlanan birçok kişi bu durumu üşengeçlik olarak değerlendirip kendini suçlayabiliyor. Ancak uzmanlara göre asıl sorun, görevleri başlatma, planlama yapma ve öncelikleri belirleme gibi yürütücü işlevlerde yaşanan zorlanmalarla ilgili olabiliyor.

Dağınıklık, kişinin düzeni önemsemediği anlamına gelmeyebilir. Bazen beynin birden fazla işi sıralayıp uygulamaya koyma sürecinde yaşadığı zihinsel yük, toparlanma sürecini zorlaştırabiliyor.

Araştırmalar, yaşam alanları ile psikolojik durum arasında karşılıklı bir ilişki olduğunu gösteriyor. Karmaşık ve düzensiz ortamların stres seviyesini artırabildiği, olumsuz duyguları tetikleyebildiği belirtilirken; yoğun stres dönemlerinin de kişinin düzen kurma becerisini zorlaştırabildiği ifade ediliyor.

Uzmanlar ayrıca çocukluk döneminde kazanılan alışkanlıkların da düzen becerileri üzerinde etkili olduğunu vurguluyor. Ev işlerine katılmak; planlama, sorumluluk alma, hafızada tutma ve öz kontrol gibi becerilerin gelişmesine katkı sağlayabiliyor.

Bu nedenle dağınıklık her zaman bir kişilik özelliği olarak görülmemeli. Zaman zaman zihinsel yoğunluk, stres veya günlük yaşam koşulları kişinin düzen oluşturmasını zorlaştırabiliyor.

Uzmandan Yapay Zekâ Uyarısı!

Sivas Medicana Hastanesi Uzman Psikoloğu Kerime Begüm Özkaya, teknolojinin hayatı kolaylaştırırken bilinçsiz kullanımının dikkat, muhakeme ve eleştirel düşünme becerilerini olumsuz etkileyebileceği konusunda uyarılarda bulundu.

Özkaya, pandemiyle birlikte dijital teknolojilerin kullanımının önemli ölçüde arttığını belirterek, insanların alışverişten bilgi edinmeye kadar birçok ihtiyacını internet üzerinden karşılamaya başladığını söyledi.

Yapay zekânın doğru kullanıldığında bilgiye erişimi kolaylaştıran güçlü bir araç olduğunu ifade eden Özkaya, hazır cevaplara sürekli ulaşmanın bireylerin sorgulama ve analiz etme alışkanlığını zayıflatabileceğini dile getirdi.

Teknolojinin bilinçsiz ve aşırı kullanımının dikkat süresini kısaltabileceğini, gerçeklik algısını etkileyebileceğini ve bireyleri daha pasif hale getirebileceğini belirten Özkaya, bunun “bilişsel tembellik” olarak adlandırılan durumu beraberinde getirebileceğini ifade etti.

İnsan beyninin her zaman kolay olanı tercih etmeye eğilimli olduğunu söyleyen Özkaya, bir sorunun cevabını araştırmak yerine hazır bilgiye ulaşmanın ya da bir metni üretmek yerine yapay zekâya hazırlatmanın zamanla düşünme alışkanlığını zayıflatabileceğini vurguladı.

Sorunun teknolojinin kendisinden değil, kullanım biçiminden kaynaklandığını belirten Özkaya, özellikle çocuklar ve gençlerin teknolojiyi yalnızca tüketen değil, anlayan, sorgulayan ve üreten bireyler olarak yetiştirilmelerinin büyük önem taşıdığını söyledi.

Sivas, Yapay Zekâ, Teknoloji, Psikoloji

Diyet Krizlerine İlginç Çözüm!

Uzmanlar, yasaklı yiyecekleri tüketmek yerine görsellerine bakmanın iştahı azaltabileceğini belirtiyor.

Çoğu kişi diyet sürecinde çikolata, patates kızartması gibi yiyecekleri tamamen hayatından çıkarmaya çalışırken, bu yaklaşımın zaman zaman ters etki yaratabildiği ifade ediliyor. Uzmanlara göre, “yemeyeceğim” düşüncesi, söz konusu yiyeceklere karşı isteği artırabiliyor.

Çapraz duyusal doygunluk olarak adlandırılan bu yaklaşıma göre, yüksek kalorili yiyeceklerin fotoğraf veya videolarını izlemek beynin o yiyeceğe karşı isteğini azaltabiliyor.

“Computers in Human Behavior” dergisinde yayımlanan araştırmalara göre, bu tür görsellere maruz kalan bireylerin, gerçek yiyecekle karşılaştıklarında daha düşük yeme isteği gösterdiği ve kendilerini daha tok hissettikleri bildirildi.

Uzmanlar, bunun beynin görsel olarak “tatmin olma” hissi geliştirmesiyle ilişkili olduğunu ve bu nedenle iştahın geçici olarak bastırılabildiğini ifade ediyor.

Ancak araştırmacılar, bu yöntemin kalıcı bir çözüm olmadığını ve herkes için aynı etkiyi göstermeyebileceğini de vurguluyor. Yöntemin yalnızca kısa süreli krizleri yönetmede yardımcı olabileceği belirtiliyor.

Uzmanlara göre, diyet sürecinde tamamen yasaklayıcı bir yaklaşım yerine, kontrollü ve dengeli yöntemlerin tercih edilmesi daha sürdürülebilir sonuçlar sağlayabiliyor.

Diyet, Beslenme, Psikoloji, Sağlıklı Yaşam

İnternet Bağımlılığı Geleceğin En Büyük Sağlık Sorunlarından Biri Olabilir!

Liv Hospital Samsun Psikiyatri Kliniği’nde görev yapan Uzm. Dr. Mehmet Çevik, internet kullanımının her geçen gün arttığını ve buna bağlı olarak bağımlılık riskinin de büyüdüğünü belirtti. 2014 yılı verilerine göre Türkiye nüfusunun yaklaşık yarısının internet kullandığını ifade eden Çevik, internet bağımlılığının yalnızca çocuklar ve gençler arasında değil, orta yaş grubunda da yaygınlaştığını dile getirdi.

İnsanların yüz yüze iletişimden uzaklaşarak ilişkilerini dijital platformlar üzerinden sürdürmeye başladığını vurgulayan Çevik, bu durumun ilerleyen yıllarda önemli psikiyatrik sorunlara zemin hazırlayabileceğine dikkat çekti.

Sadece İnternet Değil, Alt Bağımlılıklar da Artıyor

İnternet bağımlılığının artık tek başına değerlendirilmediğini belirten Çevik, oyun bağımlılığı, sosyal medya bağımlılığı ve selfie bağımlılığı gibi farklı bağımlılık türlerinin de hızla yaygınlaştığını söyledi.

Bazı bağımlılıkların ölümcül sonuçlara yol açabildiğini ifade eden Çevik, Muğla’da yaşanan selfie kaynaklı ölüm olayının ardından bölgede çekilen selfie sayısının 10 kat arttığını belirterek bu durumun dikkat çekici olduğunu kaydetti.

Bu Belirtiler Varsa Destek Alınmalı

Dr. Mehmet Çevik, internet kullanım alışkanlıklarının dikkatle takip edilmesi gerektiğini belirterek şu uyarılarda bulundu:

• Güne internet kullanarak başlamak,
• Günlük 4-5 saatten fazla çevrim içi kalmak,
• Bulunulan her ortamı sosyal medyada paylaşma isteği duymak,
• İnternet nedeniyle aileyi, işi veya sosyal hayatı ihmal etmek,

gibi davranışların internet bağımlılığına işaret edebileceğini ifade eden Çevik, bu belirtileri yaşayan kişilerin profesyonel destek almayı değerlendirmesi gerektiğini söyledi.

İnternet Bağımlılığı, Psikoloji, Sağlık, Sosyal Medya

Utanç Verici Anılar Neden Akılda Kalıyor?

Üstelik hatırlanan yalnızca olayın kendisi olmuyor; o gün hissedilen utanç, mahcubiyet ve pişmanlık duyguları da yeniden ortaya çıkabiliyor. Uzmanlara göre bunun nedeni hafızanın kusurlu çalışması değil, beynin duygusal deneyimleri işleme biçimi.

Beyin Duygusal Anıları Daha Güçlü Saklıyor

Her gün yüzlerce deneyim yaşanmasına rağmen bunların büyük bölümü zamanla unutuluyor. Ancak yoğun duygularla bağlantılı olaylar hafızada daha kalıcı izler bırakabiliyor. Psikologlar, utanç, mahcubiyet ve dışlanma hissi gibi güçlü duyguların beynin bir olayı “önemli” olarak kaydetmesine neden olduğunu belirtiyor.

Bu nedenle yıllar önce yaşanan küçük bir hata, çok daha büyük olaylardan daha kolay hatırlanabiliyor. Beyin için olayın büyüklüğünden çok, bıraktığı duygusal etki önem taşıyor.

Duygular da Yeniden Hissedilebiliyor

Geçmişte yaşanan utanç verici bir anı hatırlandığında yalnızca olay değil, o sırada hissedilen duygular da yeniden ortaya çıkabiliyor. Bu nedenle eski bir anı akla geldiğinde yüzün kızarması, kalp atışlarının hızlanması ya da kişinin irkilmesi şaşırtıcı bir durum olarak görülmüyor.

Uzmanlar, beynin bazı duygusal anıları hatırlarken o deneyimin bıraktığı duygusal izleri de kısmen yeniden canlandırabildiğini ifade ediyor.

Geçmişe Bugünün Gözleriyle Bakıyoruz

Psikologlara göre yıllar sonra hissedilen utancın bir kısmı geçmişte yaşanan olaydan değil, kişinin bugünkü değerlendirmelerinden kaynaklanabiliyor. İnsanlar geçmişte yaptıkları davranışları bugünkü bilgi, deneyim ve olgunluklarıyla yorumlayabiliyor.

Bu nedenle geçmişte sıradan görünen bir davranış, yıllar sonra dönüp bakıldığında rahatsız edici ya da utandırıcı gelebiliyor. Uzmanlar bunun aynı zamanda kişisel gelişimin bir göstergesi olabileceğini belirtiyor.

Kimse Sizi Sizin Kadar Hatırlamıyor Olabilir

Psikolojide “spot ışığı etkisi” olarak bilinen kavrama göre insanlar, başkalarının kendilerini ne kadar dikkatle izlediğini ve hatırladığını olduğundan fazla tahmin etme eğiliminde oluyor.

Bu nedenle kişinin yıllardır unutamadığı bir hata, olaya tanık olan kişiler tarafından çoktan unutulmuş olabiliyor. Uzmanlar, insanların çoğunlukla başkalarının hatalarından çok kendi hayatları ve sorunlarıyla ilgilendiğini vurguluyor.

Utanç ve Suçluluk Farklı Duygular

Psikolojide suçluluk, genellikle “yanlış bir şey yaptım” düşüncesiyle ilişkilendirilirken, utanç duygusu “ben yanlış biriyim” hissine daha yakın kabul ediliyor. Bu nedenle utanç içeren anılar daha kalıcı olabiliyor.

Uzmanlara göre geçmişte yapılan bazı davranışlardan bugün rahatsızlık duyulması her zaman olumsuz bir durum değil. Aksine bu durum, kişinin zaman içinde değiştiğini, olgunlaştığını ve yaşadığı deneyimlerden ders çıkardığını gösterebiliyor.

Psikoloji, Hafıza, Utanç Duygusu, Kişisel Gelişim

Uzun Sesli Mesajların Sırrı Ortaya Çıktı!

Uzmanlar, bu davranışın altında yatan psikolojik nedenleri açıkladı.

Günümüzde hızlı ve kısa mesajlaşma ön planda olsa da, birçok kişi düşüncelerini yazmak yerine sesli mesajlarla aktarmayı tercih ediyor. Psikologlara göre bu durum yalnızca konuşmayı sevmekten kaynaklanmıyor; bireyin bilgiyi işleme ve kendini ifade etme biçimiyle doğrudan bağlantılı.

Uzmanlar, yazılı mesajların çoğu zaman duygu, vurgu ve tonlamaları yeterince yansıtamadığını belirtiyor. Bu nedenle bazı kişiler, yanlış anlaşılmaların önüne geçmek ve duygularını daha net aktarabilmek için uzun sesli mesajlar göndermeyi tercih ediyor.

Ayrıca birçok insan için düşünceleri yazıya dökmek yerine konuşarak anlatmak daha doğal ve akıcı bir yöntem olarak görülüyor. Karşı tarafın sesini duymanın daha samimi bir iletişim ortamı oluşturduğuna inanılması da bu tercihte etkili oluyor.

Uzmanlar, uzun sesli mesaj gönderme alışkanlığının dikkat çekme isteği ya da aşırı konuşkanlık olarak değerlendirilmemesi gerektiğini vurguluyor. Bu davranışın, bireyin düşüncelerini düzenleme ve iletişim kurma biçimiyle ilgili kişisel bir tercih olduğu ifade ediliyor.

Sesli Mesaj, Psikoloji, Dijital İletişim, Sosyal Medya

ADHD Belirtileri Kadınlarda Hormon Dönemlerine Göre Değişebiliyor

Uzun yıllar daha çok erkek çocuklarla ilişkilendirilen ADHD’nin, kadınlarda çoğu zaman unutkanlık, zihinsel dağınıklık, organizasyon güçlüğü ve duygusal dalgalanmalar şeklinde seyrettiği belirtiliyor. Bu nedenle birçok kadının tanı almadan uzun yıllar yaşayabildiği ifade ediliyor.

Regl döngüsünde belirtiler artabiliyor

Araştırmada, ADHD tanısı bulunan kadınların düzensiz regl döngüsü ve daha yoğun regl öncesi semptomlar bildirme olasılığının daha yüksek olduğu görüldü. Kaygı, yorgunluk, odaklanma güçlüğü ve ruh hali değişimleri gibi şikayetlerin de bu dönemde daha sık raporlandığı belirtildi.

Uzmanlar, regl öncesi dönemde belirtilerin daha ağır hissedilebildiğine dikkat çekerek bu durumun son yıllarda daha fazla araştırılmasının nedenlerinden biri olduğunu ifade ediyor.

Hormonların etkisi öne çıkıyor

Bilim insanlarına göre östrojen hormonunun, dikkat ve duygu düzenlemesinde rol oynayan dopamin sistemiyle etkileşimi bu değişimlerde etkili olabilir. Regl öncesi dönem, gebelik ve menopoz gibi süreçlerde hormon seviyelerinin değişmesiyle bazı belirtilerin daha belirgin hale geldiği değerlendiriliyor.

Ancak araştırmacılar, bu ilişkinin mekanizmasının henüz tam olarak netleşmediğini ve daha fazla bilimsel çalışmaya ihtiyaç duyulduğunu vurguluyor.

Gebelik ve doğum sonrası dönem

Çalışmada ADHD’li kadınların planlanmamış gebelik bildirme oranlarının daha yüksek olduğu ve doğum sonrası depresyon belirtilerini daha sık yaşadığı da tespit edildi. Bununla birlikte uzmanlar, bu bulguların doğrudan neden-sonuç ilişkisi kurmak için yeterli olmadığını belirtiyor.

ADHD, kadın sağlığı, nöroloji, hormonlar, psikoloji

“Hayalet Anne” Yöntemi Ebeveynlik Tartışmalarını Yeniden Alevlendirdi

Son dönemde sosyal medyada gündeme gelen “hayalet anne” yöntemi de bu tartışmayı yeniden öne çıkardı.

Davranışların Arkasında İlgi İhtiyacı Olabilir

Uzmanlara göre çocuklarda sık tekrar eden söz kesme, sızlanma, bağırma ya da dikkat çekme davranışları, çoğu zaman verilen tepkilerle güçlenebiliyor. Davranış psikolojisinde, ilgi gören davranışların tekrar etme olasılığının arttığı uzun süredir biliniyor. Bu ilgi yalnızca olumlu değil; uyarılma, tartışma ya da azar işitme de çocuk için bir “dikkat” biçimi olarak algılanabiliyor.

“Görmezden Gelme” Çocuğu Değil Davranışı Hedefliyor

Uzmanlara göre “hayalet anne” olarak adlandırılan yaklaşım, çocuğu tamamen yok saymak anlamına gelmiyor. Bu yöntem, olumsuz davranışların pekişmesini önlemek için planlı görmezden gelme ve olumlu davranışları öne çıkarma ilkesine dayanıyor.

Çocuk uygun şekilde iletişim kurduğunda veya sakinleştiğinde ebeveynin yeniden devreye girmesi gerektiği vurgulanıyor. Yöntemin temel amacı, ilgiyi tamamen kesmek değil, davranışın yönünü değiştirmek olarak ifade ediliyor.

Bilimsel Bir Terim Değil, Popüler Bir Anlatım

“Hayalet anne” ifadesi, bilimsel literatürde yer alan bir yöntem değil. Uzmanlara göre bu kavram, davranış psikolojisindeki planlı görmezden gelme ve seçici dikkat tekniklerinin sosyal medyadaki popüler bir karşılığı olarak değerlendiriliyor.

Her Durumda Uygulanmamalı

Uzmanlar, bu yaklaşımın her davranış için uygun olmadığını da belirtiyor. Çocuğun kendine veya başkalarına zarar verdiği, yoğun kaygı yaşadığı ya da yardım ihtiyacı gösterdiği durumlarda görmezden gelme yönteminin kullanılmaması gerektiği ifade ediliyor.

Davranışın Nedeni Tek Bir Şey Değil

Uzmanlara göre çocuk davranışlarını yalnızca dikkat çekme isteğiyle açıklamak doğru değil. Yorgunluk, duygusal ihtiyaçlar, gelişimsel dönemler ve çevresel faktörler de davranışları etkileyebiliyor. Bu nedenle ebeveynlerin, tepki vermeden önce davranışın nedenini anlamaya çalışması gerektiği vurgulanıyor.

“Hayalet anne” yaklaşımı yeni bir keşif olmasa da, ebeveynlere önemli bir noktayı yeniden hatırlatıyor: Çocukların davranışlarını şekillendiren şey çoğu zaman yalnızca kurallar değil, verilen tepkilerin niteliği oluyor.

Çocuk Gelişimi, Ebeveynlik, Psikoloji, Davranış Bilimi

Bayram Sonrası Motivasyon Kaybının Nedeni Açıklandı!

Uzmanlar, bu durumun “tatil sonrası sendromu” olarak adlandırıldığını ve oldukça doğal bir süreç olduğunu belirtiyor.

Necmettin Erbakan Üniversitesi Travma Uygulama ve Araştırma Merkezi’nden Uzman Psikolog Beyza İshakoğlu Alaçam, uzun tatillerin ardından insanların yeniden çalışma düzenine uyum sağlamakta zorlanabildiğini söyledi.

Alaçam, tatil döneminde insanların daha esnek bir yaşam düzenine alıştığını belirterek, “Uyku saatleri değişiyor, sorumluluklar azalıyor ve sosyal yaşam artıyor. Bu süreçte beyin daha fazla rahatlama ve keyif hissi yaşıyor. Tatil sona erdiğinde ise alarm sesleri, trafik, iş yoğunluğu ve günlük sorumluluklar yeniden başlıyor. Beyin bu hızlı geçişe hemen uyum sağlayamayabiliyor” dedi.

İlk Günlerde Düşük Motivasyon Normal

Tatil sonrası işe dönüşte yaşanan isteksizlik, dikkat dağınıklığı ve yorgunluğun birçok kişi tarafından deneyimlendiğini ifade eden Alaçam, bu durumun kişilerin tembel ya da yetersiz olduğu anlamına gelmediğini vurguladı.

Uzman Psikolog Alaçam, özellikle ilk günlerde kişilerden yüksek performans beklememeleri gerektiğini belirterek, bu dönemin bir uyum süreci olarak değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Küçük Hedeflerle Başlayın

Tatil sonrası sendromunu daha kolay atlatabilmek için küçük adımlarla ilerlenmesini öneren Alaçam, yapılacaklar listesi oluşturmanın ve hedefleri sırayla tamamlamanın motivasyonu artırabileceğini ifade etti.

Motivasyonun bekleyerek değil, harekete geçtikçe oluştuğunu belirten Alaçam, “Küçük görevleri tamamlamak beynin yeniden üretkenlik moduna geçmesine yardımcı olur. İlk birkaç günü bir ısınma süreci olarak görmek gerekir” diye konuştu.

Ruh Sağlığını Sadece Tatillere Bırakmayın

Modern yaşamın yoğun temposunun insanları zorladığına dikkat çeken Alaçam, ruh sağlığının yalnızca tatillerle korunamayacağını söyledi.

Günlük yaşam içerisinde kısa molalar vermenin, sosyal ilişkileri güçlendirmenin, hobiler edinmenin ve dinlenmeye zaman ayırmanın önemine değinen Alaçam, ruh sağlığının hayatın her döneminde korunması gerektiğini ifade etti.

Uzmanlar ayrıca, motivasyon kaybı ve uyum sorunlarının uzun süre devam ederek günlük yaşamı belirgin şekilde etkilemesi halinde profesyonel destek alınmasının faydalı olacağını belirtiyor.

tatil sonrası sendromu, bayram tatili, psikoloji, Beyza İshakoğlu Alaçam, motivasyon

Gece Uykunuzu Sürekli Erteliyorsanız Sebebi Bu Olabilir!

Son yıllarda daha sık gündeme gelen bu davranış, “uyku intikamı” olarak tanımlanıyor.

Gece geç saatlere kadar telefonla vakit geçirmek, dizi izlemek ya da hiçbir şey yapmadan yalnız kalmak birçok kişi için yalnızca alışkanlık olarak görülmüyor. Uzmanlara göre bu durumun altında gün içinde kendine ait zaman bulamama hissi yatabiliyor.

Gece saatleri kişisel alana dönüşebiliyor
Psikologlar, yoğun iş temposu, ev sorumlulukları, sürekli iletişim halinde olma ve yetişmesi gereken günlük işler nedeniyle bazı kişilerin gün içinde kendileri için yeterince alan oluşturamadığını belirtiyor.

Bu nedenle gece saatleri, bazı insanlar için yalnızca dinlenme zamanı değil; sessizlik, kontrol hissi ve kişisel zamanın geri kazanıldığı bir alan haline gelebiliyor. Kişi yorgun olduğunu bilse bile günü bitirmek istemeyerek uykuyu erteleyebiliyor.

Uzmanlar bu davranışın özellikle ebeveynlerde, yoğun çalışan kişilerde ve gün boyunca başkalarının ihtiyaçlarıyla ilgilenen bireylerde daha sık görülebildiğini ifade ediyor.

Her zaman uykusuzluk ya da telefon bağımlılığı değil
Uyku uzmanlarına göre uyku intikamı yaşayan kişiler genellikle ertesi gün zorlanacaklarını biliyor ancak buna rağmen geç yatmaya devam ediyor.

Burada temel nedenin her zaman düzensizlik ya da ekran kullanımı olmadığı belirtiliyor. Bazı kişiler için geceyi uzatmak, gün içinde kaybedildiği düşünülen kişisel zamanı geri kazanma hissi oluşturabiliyor.

Uzun vadede etkileri görülebiliyor
Uzmanlar, uzun süre devam eden uyku erteleme alışkanlığının kronik yorgunluk, dikkat azalması, sinirlilik, zihinsel bulanıklık ve tükenmişlik hissiyle ilişkili olabileceğini belirtiyor.

Araştırmaların düzensiz uyku düzeninin stres, hormon dengesi ve genel ruh hali üzerinde de etkileri olabileceğini ortaya koyduğunu aktaran uzmanlar, yalnızca uyku süresine değil, uyumayı neden ertelediğimizi anlamanın da önemli olduğuna dikkat çekiyor.

Uyku İntikamı, Uyku Düzeni, Psikoloji, Uyku Sağlığı, Stres, Zihinsel Yorgunluk, Yaşam, Sağlık, Modern Yaşam, Psikoloji Haberleri

“Fiziksel Değil” Savunması Yetmiyor!

Uzmanlar, dijital sadakatsizlikte en büyük yıkımın ilişkinin kendisinden çok, güven duygusunda yaşandığını belirtiyor.

Modern ilişkilerde aynı ortamda bulunurken başka bir kişiye duygusal olarak yönelmek, en görünmez kırılmalardan biri haline geliyor. Partnerin yanında daha sessiz olup telefondaki biriyle daha canlı iletişim kurmak, gün içinde en çok onu düşünmek veya duygusal paylaşımları başka birine aktarmak, birçok kişi için güvenin sarsıldığı an olarak değerlendiriliyor.

Güven çoğu zaman gizlilikle zedeleniyor

Uzmanlara göre ilişkilerde en yıpratıcı unsur yalnızca mesajlaşmalar değil, bu yakınlığın partnerden gizlenmesi oluyor. Telefonu saklamak, konuşmaları silmek veya açıklanması zor ilişkiler sürdürmek zamanla ilişkide görünmez bir mesafe oluşturabiliyor. Çünkü güven genellikle büyük bir olaydan değil, küçük gizliliklerin birikmesinden zarar görüyor.

“Fiziksel bir şey olmadı” savunması yetersiz kalabiliyor

Dijital sadakatsizlik yaşayan ilişkilerde sıkça dile getirilen “fiziksel bir temas yoktu” savunması, birçok kişi için kırılmayı ortadan kaldırmıyor. Çünkü bazı insanlar için ihanet duygusu, duygusal yakınlığın başka birine yöneldiği anda başlıyor.

Duygusal bağın yön değiştirmesi

Uzmanlar, ilişkilerin bazen büyük krizlerle değil, ilginin başka bir kişiye kaymasıyla yıpranmaya başladığını ifade ediyor. Sürekli birinden mesaj beklemek, ona öncelik vermek ve duygusal paylaşımları ilişki dışında tutmak, zamanla bağın zayıflamasına neden olabiliyor.

En büyük yara: kandırılmışlık hissi

Dijital sadakatsizlikte en sık görülen duygunun öfke değil, kandırılmışlık hissi olduğu belirtiliyor. Kişi yalnızca üçüncü bir kişiden değil, ilişkide dışarıda bırakılmış olma hissinden de etkileniyor. Bu durum özellikle inkâr ve küçümseme ile birleştiğinde güven kaybını daha da derinleştiriyor.

Sadakat artık dijital dünyada da ölçülüyor

Günümüzde sadakat yalnızca fiziksel sınırlarla değil, duygusal şeffaflık ve dijital davranışlarla da değerlendiriliyor. Uzmanlara göre bazı ilişkiler, fiziksel temas olmadan bile, başka bir kişiye yönelen duygusal ilgiyle yavaş yavaş zedelenebiliyor.

Dijital Sadakatsizlik, İlişkiler, Psikoloji, Güven Sorunu, Duygusal İlişki, Modern İlişkiler, Sosyal Medya, Partner İlişkileri

Uzman Psikolog Uyardı: Akne İlaçları Psikolojiyi Etkileyebilir

Akne problemini gidermek isteyen birçok kişi ağızdan kullanılan akne ilaçlarına başvuruyor. Cilt sorunlarının giderilmesinde etkili bir yöntem olarak görülen bu ilaçların bazı durumlarda psikolojik etkiler oluşturabileceği ifade ediliyor. Yapılan bazı araştırmalar, bu ilaçların depresyon, anksiyete, duygu durum değişiklikleri veya kendine zarar verme eğilimi gibi psikolojik sorunları tetikleyebileceğini öne sürerken, bazı çalışmalar ise psikiyatrik bir yan etki bulunmadığını ortaya koyuyor.

Konuyla ilgili değerlendirmelerde bulunan Uzman Psikolog Dilruba Işın, bilimsel çalışmaların farklı sonuçlar ortaya koyduğunu belirterek, bu nedenle tedavi sürecinde bireylerin psikolojik geçmişinin mutlaka değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Işın, “Eğer bir kişiye ağızdan kullanılan akne ilacı öneriliyorsa mutlaka psikiyatrik öyküsüne bakılmalı. Kişinin güncel olarak depresyon, anksiyete ya da duygu durum bozukluğu gibi bir problemi olup olmadığı değerlendirilmelidir. Bu değerlendirmeden sonra ilaç kullanımına başlanması daha sağlıklı olacaktır” dedi.

Tedavi sürecinde bireylerin kendilerini gözlemlemelerinin de önemli olduğunu belirten Işın, ilaç kullanımı sırasında ortaya çıkabilecek duygu durum değişikliklerinin mutlaka doktora bildirilmesi gerektiğini vurguladı.

Uzman kontrolünün önemine değinen Işın, akne sorunu yaşayan bireylerde kaygı bozukluğu, depresyon, sosyal fobi ve düşük özgüven gibi problemlerin görülebileceğini ifade etti. Bununla birlikte akne tedavisinin tamamlanmasının ardından bu psikolojik belirtilerde önemli bir iyileşme görülebileceğini belirtti.

Işın, psikolojik rahatsızlık geçmişi bulunan bireylerin tedaviye başlamadan önce mutlaka hekimlerini bilgilendirmeleri gerektiğini belirterek, tedavi sürecinin hem fiziksel hem de psikolojik açıdan bilinçli şekilde yürütülmesinin önemli olduğunu sözlerine ekledi.

Uzman uyardı: Şiddet içerikli savaş görüntüleri kaygıyı artırabilir

Yaşanan savaşlara ilişkin değerlendirmelerde bulunan Dr. Fatma Kiras, insan beyninin tehdide karşı programlı olduğunu ifade ederek, “İzlediğiniz travmatik görüntülerden fiziksel olarak uzak olsak da beyin bunu bir tehdit sinyali olarak algılar. Sürekli ve yoğun bir şekilde travmatik görüntülere maruz kaldığımızda amigdala dediğimiz alarm sistemi aktif olur. Aslında biz evde koltukta oturuyoruz ama sinir sistemimiz sınırda çalışıyor. Bu durumda en sık kaygı artışı görülür” dedi.

Bu durumun uyku bozuklukları, tahammülün azalması ve öfkenin artması gibi sonuçlar doğurabileceğini belirten Kiras, savaşın oluşturduğu belirsizliğin de insan psikolojisini zorladığını ifade etti. Belirsizliğin kişide kontrol kaybı hissine yol açabileceğini vurgulayan Kiras, bunun da kaygıyı artırdığını söyledi.

Travmatik görüntülere uzun süre maruz kalmanın insanların dünyayı daha güvensiz ve adaletsiz bir yer olarak algılamasına neden olabileceğini dile getiren Kiras, bu durumun karamsarlık, isteksizlik ve umutsuzluk gibi depresif belirtileri ortaya çıkarabileceğini belirtti.

Toplumsal düzeyde de benzer etkilerin görülebileceğini ifade eden Kiras, “Toplumda tahammül azalır, öfke eşiği düşer. Sosyal medyada ya da sosyal ortamlarda daha kutuplaşmış ve sert tepkiler görülebilir. Tehdit algısı arttığında empati azalır ve savunma refleksi artar” diye konuştu.

Haber takibinin kontrollü yapılması gerektiğini vurgulayan Kiras, “Bilgi almak elbette önemlidir ancak sürekli ve kontrolsüz maruziyet stres sistemini sürekli aktif eder. Bu nedenle haberleri belirli zaman dilimlerinde ve güvenilir kaynaklardan takip etmek daha sağlıklıdır. Özellikle gece saatlerinde yoğun şiddet görüntülerinden uzak durmak gerekiyor. Çünkü uyku, sinir sistemini onaran başlıca mekanizmalardan biridir. Çocukların yanında filtrelenmemiş haber akışını açık bırakmamak ve onları bu tür görüntülerden uzak tutmak gerekir” ifadelerini kullandı.

Günlük hayat rutinlerinin korunmasının önemine dikkat çeken Kiras, bireylerin tehdidi kontrol edemese bile maruz kaldıkları içerikleri kontrol ederek psikolojik etkileri azaltabileceklerini söyledi.