Şifa kaynağı Çördük, azı yarar, fazlası zarar

Sivas’ta doğada kendiliğinden yetişen ve halk arasında “çördük” ya da “ahlat meyvesi” olarak adlandırılan meyvenin yapılan araştırmalar sonucunda birçok faydası tespit edildi.

Cumhuriyet Üniversitesi İleri Teknoloji Araştırma Merkezi Müdürü Doç. Dr. Ebru Yabaş ve ekibi tarafından yapılan çalışmalar, bu meyvenin hem meyve kısmının hem de çekirdeğinin sağlık açısından önemli etkenler barındırdığını tespit etti. Doç. Dr. Yabaş, özellikle meyve ve çekirdek kısımlarının sulu ekstrelerinin saflaştırıldığında antimikrobiyal aktivitelerinin incelendiğini ve bu çalışmalarda önemli sonuçlar elde ettiklerini belirterek, ”Bu meyvenin belli miktarlarda tüketilmesini öneriyoruz. Çünkü içerdiği etken maddeler nedeniyle de bunların zararlı etkileri de ortaya çıkabilir. O yüzden de biz hızlı bir şekilde bunların doz çalışmalarına öncelik verdik” dedi.

“Şifa deposu”
Doç.Dr. Ebru Yabaş, çördük meyvesinin şifa deposu olduğunu ifade ederek, ”Özellikle son yıllarda ekibimizle birlikte Sivas’ta yetişen türler ve endemik bitkiler üzerine çalışmalarımızı yoğunlaştırdık. Bu çalışmada özellikle Sivas’ta halk arasında çördük armudu veya ahlat meyvesi olarak da bilinen ve Sivas ikliminde yetişmeye uygun ve doğada kendiliğinden yetişen bir meyve türüdür. Biz yaptığımız çalışmada bu meyvenin hem meyve kısmını hem çekirdek kısmının sulu ekstratları üzerine çalıştık. Bu geçen etken maddelerin belirlenmesi, saflaştırılması ve karakterizasyonunu yaptık. Bunların üzerine antimikrobiyal aktivite İnceledik.

Daha sonrasında gözlemledik ki meyve kısmında bu çözeltilerin bulaşıcı hastalıklara karşı koruyucu aktiviteleri vardır. Bunların özellikle belli dozlarda tüketildiğinde çok aktif özellik gösterdiğini gözlemledik. Yine çekirdek kısmını da sulu çözeltisine baktığımızda onunda enteresan bir şekilde bu bulaşıcı hastalıkların yan etkisine karşı yine iyileştirici etkisinin olduğunu gözlemledik. Bu haliyle biz bu meyveye aslında şifa deposu bir meyve diyebiliriz.” dedi.

“Ölçülü tüketilmeli”
Yabaş, şifa deposu olan bu meyvenin ölçülü tüketilmesi gerektiğini belirtip, “Burada önemli olan doz miktarının ayarlanmasıdır. Çünkü içerdiği etken maddeleri bağlı olarak bu meyvenin belli miktarlarda ve belli dozlarda tüketildiği zaman aktif rol oynayacağını söyleyebiliriz. Bu kapsamda baktığımızda aslında hedefimiz bu meyveden elde ettiğimiz sulu fazının hem beslenme hem de takviye edici gıda olarak bir ürünün geliştirilmesiyle aslında iyileştirici etkisinin ortaya çıkmasını hedefliyoruz.

Bu meyvenin belli miktarlarda tüketilmesini öneriyoruz. Çünkü içerdiği etken maddeler nedeniyle de bunların zararlı etkileri de ortaya çıkabilir. O yüzden de biz hızlı bir şekilde bunların doz çalışmalarına öncelik verdik. Bu meyvenin çekirdeğinin su fazına geçen etken maddelerinin bulaşıcı hastalıkların yan etkileri ortaya çıkabilir. Bu yan etkiler içerisinde özellikle ishal bulunabilir. Bunu da iyileştirici etkisinin olduğunu gözlemledik” şeklinde konuştu. iha

Sivas Haber 58

Trabzon hurmasının faydaları nelerdir?

1,5 AYDA KURUTULUYOR

Bilecik merkeze bağlı Başköy, Küplü ve Bekdemir köylerinde yılda 700 ton cennet hurması hasadı yapılırken, satıcının beğenmediği, atık durumdaki hurmalar pekmez yapılıyor. Beş kuşaktır bu köyde hurma pekmezi yapıldığı anlatan Ayşe Nurcan Uçanok, “Bu değerli meyve genelde kasım-aralık ayının başında toplanıyor. Topladıktan sonra hurmaları soyarak kurutma işlemi yapıyoruz. Rüzgar ve güneş alan bir bölgede yaklaşık bir buçuk ayda kurutuyoruz. Geri kalanını satıyoruz. Alıcılar geliyor, alıcıların alamadığı bereli, gramajı düşük olan, fazladan elimizde kalanları hurma pekmezi olarak değerlendirmeyi büyüklerimizden öğrenerek yapamaya çalışıyoruz” dedi. 

 
BU KÖYDE 90 YILDIR YAPILIYOR 

Ayşe Nurcan Uçanok, hurma pekmezinin Başköy’de 90 yıldır yapıldığı anlayarak, “Bu pekmezi yaparken önce olgunlarını eziyoruz, daha sonra bir günde 5-6 saat kaynatıp, bırakıyoruz.  Ertesi gün bu işlemi sıkma makinemizde sıkarak suyunu alıyoruz. Daha sonra burada 7-8 saat kaynatarak koyuluğuna ulaşıyoruz. Daha sonra kavanozlara koyuyoruz. Buradan ilgi gösteren illere, vatandaşlarımıza gönderiyoruz. Hurma pekmezimiz 90 yıldır bu köyde yapılmaktadır. Bunu biz de büyüklerimizden öğrendik. Hatta coğrafi işaretleme içinde müracaat ettik. Bu konuda büyüklerimiz ne dediyse öyle devam ediyoruz. 90 yıldır atalarımızdan dedelerimizden, babaannelerimizden nasıl öğrendiysek hurma pekmezimizi aynı yöntemle devam ettiriyoruz” dedi. 

 
100 KİLODAN 10 KİLO HURMA PEKMEZİ ÇIKIYOR

Ayşe Nurcan Uçanok, 100 kilodan 10 kilo kadar hurma pekmezi elde ettiklerini anlatarak, “Hurmaları hamken koyuyoruz. Yıkadıktan sonra kazana koyduğumuzda 5,-6 saatte köpüğünü kestiriyoruz. Ertesi gün suyunu sıktığımız hurmalarımızı da 7-8 saat kazanda kaynatıyoruz. Bu pekmezin içinde hiçbir katkı maddesi yoktur; şeker, nişasta hiçbir şey yok. Sadece hurma. 100 kilodan 10 kilo kadar hurma pekmezi elde ediyoruz” dedi. 

BAĞIŞIKLIĞI GÜÇLENDİRİYOR, TOKLUK HİSSİ VERİYOR

Hurma pekmezi hakkında bilgi veren Ayşe Nurcan Uçanok, “Hayli lifli bir meyve. Bu meyve b ve c vitamini içerir, kalp hastalıklarına iyi geliyor. İçinde hiçbir ilavemiz olmadığı için şeker hastaları çok rahat kullanabilir. Hem bağışıklık sistemi için, bir de sabahları tüketildiğinde tokluk hissi veriyor. Çünkü bunu normal meyve olarak da yediğinizde bir hurmayı yersiniz, gün içinde fazla yemek ihtiyacı hissetmezsiniz” dedi. 

HURMANIN ANAVATANI

Bilecik İl Kültür Turizm Müdürü Serkan Bircan, Bilecik merkeze bağlı Başköy, Küplü ve Bekdemir köylerinde yılda 800 ton cennet hurması hasadı yapıldığı anlatarak, “Bilecik Osmanlı’nın kuruluşuna beşiklik etmiş ve tarihi ipek yolu üzerinde bulunan kadim bir şehir. Bu anlamda taşımış olduğu misyonu günümüzde de devam ettiriyor. Yaklaşık 800 ton çevre köylerimizle birlikte üretimi gerçekleştirilen hurmanın anavatanı haline gelmiş durumda. Cennet hurmasının toplanması gerçekleştirildiğinden itibaren belli aşamalardan geçiyor. Bunun 3 aşamalarından birisi şuan yanımızda bulunan pekmez yapımı. Hurmadan pekmez yapımı gerçekleştiriyoruz. Onun haricinde hurma kurusu ve yaş sebze olarak da bu anlamda hurmanın çeşitli versiyonlarının satışı gerçekleşmektedir. Hurma pekmezimizi köyümüzde yaşayan girişimci kadınların kurduğu ‘Yeşeren Doğal Ürünler’ platformu girişimcilerinin hazırlamış olduğu ürünlerimiz birçok ilimize ve yurt dışına satışa pazarlanıyor” dedi.