Sinsi başlıyor, yavaş yavaş ilerliyor

Alzheimer hastalığı, kişinin yaşamını ciddi oranda etkileyen ve yaygın olarak görülen bir demans (bunama hastalığı) türüdür. Sivas Cumhuriyet Üniversitesi (SCÜ) Sağlık Hizmetleri Uygulama ve Araştırma Hastanesi Nöroloji Ana Bilim Dalında görevli Öğr. Üyesi Prof. Dr. Özlem Kayım Yıldız, 21 Eylül Dünya Alzheimer Günü dolayısıyla açıklamalarda bulundu.

“65 yaş üzerinde her 14 kişiden birinde görülüyor”

Prof. Dr. Yıldız, 65 yaş üzerinde her 14 kişiden birinde 80 yaş üzerinde her 6 kişiden birinde bu hastalığın mevcut olduğunu ifade ederek, “Dünya üzerinde yaklaşık 55 milyon demans hastası olduğu sanılmaktadır. Nüfusun yaşlanması nedeniyle her yıl bu sayıya yaklaşık 10 milyon yeni hasta eklenmektedir. Bunamanın en yaygın nedeni, Alzheimer hastalığıdır. Hastalığın riski ilerleyen yaşla birlikte artmaktadır. 65 yaş üzerinde her 14 kişiden birinde ve 80 yaş üzerinde her 6 kişiden birinde hastalık mevcuttur” dedi.

“Yakın hafıza bozulur”

Hastalığın etkilerinden bahseden Prof. Dr. Yıldız, Alzheimer hastalarının yakın geçmişi unuttuklarını söyleyerek, “Hastalığın belirtileri sinsi başlar ve yavaş biçimde artar. Hastalık zihinsel yetilerin kaybı ile karakterizedir. Genellikle ilk olarak hafıza etkilenir özellikle yakın hafıza bozulur. Hastalar yıllar önce olan olayları net biçimde hatırlar, yakın geçmişi unuturlar ve zamanla yeni hatıralar edinemezler. Eşyaları koydukları yerleri unuturlar. Dikkat, hesap yapma, okuma yazma, alet kullanma becerileri de etkilenir. Sohbeti sürdüremez, iletişim güçlüğü yaşarlar. Bunama tablosuna Alzheimer dışı nedenlerinde yol açabileceği akılda tutulmalı ve bu nedenler araştırılmak üzere bir nöroloji uzmanına başvurulmalıdır” ifadelerini kullandı.

“Hastaların fiziksel olarak aktif olmaları, sosyal etkileşimi sürdürmeleri önemlidir”

Hastalığın tedavisi hakkında konuşan Prof. Dr. Yıldız, “Alzheimer hastalığı tedavisi konusunda en çok araştırma yapılan hastalıklardan biridir. Şu an için hastalığı tamamen ortadan kaldıracak bir tedavi seçeneği mevcut olmamakla birlikte hastalığın belirtilerinin kontrol altına alınması ve hastanın yaşam kalitesinin sürdürülmesi için uygulanan ilaç tedavileri ve ilaç dışı yaklaşımlar mevcuttur. Hastaların fiziksel olarak aktif olmaları, sosyal etkileşimi sürdürmeleri önemlidir. Tedavide kullanılan ilaçlar hastalık belirtilerini azaltmaya yöneliktir. Son iki yıl içerisinde Alzheimer hastalığının tedavisinde iki yeni ilaç onay almıştır. Bu ilaçların özellikle erken evrelerde uygulanmalarının hastalığın ilerlemesini yavaşlatabileceği düşünülmektedir” diye konuştu.

“Bu hastalıktan korunmak mümkün”

Son olarak hastalıktan korunmanın mümkün olduğunu söyleyen Prof. Dr. Yıldız, “Bunun için sağlıklı yaşam ilkeleri ve Akdeniz tipi diyet benimsenmeli, zihin aktif tutulmalı, kitap okunmalı, hipertansiyon, diyabet uygun biçimde tedavi edilmeli, tütün ürünlerinden uzak durulmalıdır. Spor ve yürüyüş yapmak hastalıktan korunmaya katkı sağlar” şeklinde konuştu.

Çınlama ve işitme kayıplarıyla ortaya çıkıyor: Kulak kireçlenmesi

 DİYABET VE HİPERTANSİYONA DİKKAT 

Prof. Dr. Şehmus Özmen, kronik böbrek yetmezliğinin en önemli nedeninin diyabet olduğunu ifade ederek, sözlerine şöyle devam etti: “Her üç böbrek yetmezliği hastasından birisinde hastalık diyabete bağlı olarak gelişmiştir. Diyabet hastalarında kan şekerinin kontrolsüz olması, diyete uyum olmaması, uzun süreli şeker hastası olması riski arttır. Hem böbrek yetmezliğinin ortaya çıkışında hem de ilerlemesinde en önemli faktörlerden biri hipertansiyondur. Bu yüzden hipertansiyon hastaları mutlaka doktor kontrolünde takip edilmelidir. Tekrarlayan böbrek taşı olması, geçirilmiş ameliyatlar, taşların idrar kanallarını tıkaması böbrek yetmezliğine neden olabilir. Ayrıca sık tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonu, ailede böbrek diyaliz öyküsü, polikistik böbrek hastalığı, romatizma hastalıkları ve tedavileri, onkolojik hastalıklar ve tedavileri, protein kaçağı ve nefrit geçirmiş olma da riski artırır”
 
AĞRI KESİCİ KULLANIMI RİSKİ ARTTIRIYOR 

Kalp ve damar hastalıklarının da kronik böbrek hastalığı için risk taşıdığına dikkat çeken Prof. Dr. Özmen, “Böbrek ve kalp yakın etkileşim içindedir. Birçok ortak risk faktörü olması nedeniyle birbirleri için hastalık riskini artırırlar. İlaveten tekrarlayan anjiyografiler ve kullanılan kontrast maddeler ya da kardiyoloji için kullanılan bazı ilaçlar böbreklere zarar verebilmektedir. Kolesterolün, damar tıkanıklığı için risk faktörü olduğu bilinmektedir. Diyabet ve hipertansiyonla birlikte oluşturacağı damar tıkanıklıkları böbreği de olumsuz etkilemektedir. Sigara kullanımı, böbreği bozan hastalıklara ve böbrek hastalıkların ilerlemesine sebep olur. Sigara kullanımı, kan basıncını yükseltir, kanı pıhtılaştırır, damar tıkanıklığına sebep olur. Özellikle anti-inflamatuar ağrı kesiciler, sık ve uzun süreli kullanımda böbrek yetmezliğine neden olabilirler. Kullanılması gerektiğinde ise mutlaka öncesinde böbrek fonksiyonları kontrol edilmelidir” ifadelerini kullandı. 
 
BİTKİSEL ÜRÜNLER VE PROTEİN TOZLARI BİLİNÇSİZ KULLANILMAMALI

Prof. Dr. Özmen, sözlerini şöyle tamamladı: “Bitkisel ürünlerin bilinçsiz tüketimi de kronik böbrek hastalığı riskini artırabilir. Gittikçe tüketimi artan bitkisel maddelerin çoğu güvenlik analizlerinden geçmemiştir ve böbrek yetmezliğine neden olabilmektedirler. Aşırı protein tüketimi, tuz doğrudan böbreklere zarar verir. Protein tozlarının tüketimi de ayrıca zararlıdır. Aşırı tuz tüketimi hem kalp ve damarlara hem de böreğe zararlıdır. Kan basıncını yükselterek ayrıca böbrek hasarına neden olabilir. Doğuştan tek böbrekli olma veya sonra da cerrahiyle bir böbreğin alınması sonucunda tek böbrek üzerinde ek risk faktörü olarak böbrekte hasara neden olabilir. Ayrıca Ailevi Akdeniz Ateşi FMF, amiloidoz, düşük doğum ağırlığı, düşük sosyoekonomik düzey ve siyah ırka mensup olmak kronik böbrek hastalığı riskini arttırmaktadır. Bu riskli bireylerin düzenli olarak nefroloji kontrolü yaptırmaları böbrek hastası olmalarını engelleyebilir veya oluşmuş hastalığı yavaşlatabilir”