Uzmanı Uyardı: Vedayı Uzatmayın, Çocuğunuzdan Gizlice Gitmeyin!

Cingiler, özellikle okulun ilk günlerinde ebeveynlerin yaklaşımının çocukların kaygı düzeyinde belirleyici olabileceğini söyledi.

Çocuklarda okul kaygısının her zaman ağlama ya da okula gitmek istememe şeklinde ortaya çıkmadığını belirten Cingiler, karın ağrısı ve mide bulantısı gibi fiziksel şikayetlerin de kaygının işareti olabileceğini ifade etti.

Okulu Önceden Tanıtmak Uyum Sürecini Kolaylaştırıyor

Çocuğun okula başlamadan önce yeni ortamı tanımasının önemine değinen Cingiler, sınıf, koridor ve bahçenin birlikte gezilmesini önerdi.

Evde okul temalı oyunlar oynanmasının ve okul çantasının çocukla birlikte hazırlanmasının da yeni düzenin benimsenmesine yardımcı olacağını belirten Cingiler, bu tür hazırlıkların çocuğun kendisini daha güvende hissetmesini sağlayacağını söyledi.

“Vedalaşmayı Uzatmayın”

Okulun ilk günlerinde vedalaşma şeklinin de önemli olduğuna dikkat çeken Cingiler, ebeveynlerin kısa, net ve kararlı bir tutum sergilemesi gerektiğini belirtti.

Çocuğa gün içerisinde nerede olunacağının ve okul çıkışında ne zaman alınacağının açık şekilde anlatılması gerektiğini ifade eden Cingiler, çocuktan gizlice uzaklaşmanın ya da vedalaşmayı gereğinden fazla uzatmanın kaygıyı artırabileceği uyarısında bulundu.

“Çocuklar Ebeveynlerinin Kaygısını Hızla Hissediyor”

Ebeveynlerin kendi endişelerini de kontrol altında tutması gerektiğini vurgulayan Cingiler, çocukların anne ve babalarının yüz ifadelerini, ses tonlarını ve kaygılarını hızlı şekilde fark ettiğini söyledi.

Çocukların okul veya öğretmenlerle korkutulmaması gerektiğini de belirten Cingiler, tehdit içeren ifadelerin çocukların özgüvenini ve okula bakışını olumsuz etkileyebileceğini dile getirdi.

İlk Günlerde Başarı Baskısından Kaçının

Okulun ilk günlerinde çocuk üzerinde başarı baskısı oluşturulmaması gerektiğini ifade eden Cingiler, “Çok başarılı olmalısın” gibi mesajların çocuklarda başarısızlık korkusuna yol açabileceğini belirtti.

Başarının yalnızca alınan notlarla değerlendirilmemesi gerektiğine dikkat çeken Cingiler; çaba göstermek, sorumluluk almak ve arkadaşlık kurabilmek gibi unsurların da çocukların gelişiminde önemli olduğunu söyledi.

Her çocuğun okula uyum sürecinin farklı ilerlediğini vurgulayan Cingiler, velilerin sabırlı ve kararlı olması, okul ile aile arasında sağlıklı bir iletişim kurulması gerektiğini ifade etti.

okul, okul başlangıcı, çocuk gelişimi, okul kaygısı, çocuklarda kaygı, ebeveyn, veli uyarısı, çocuk ruh sağlığı, okul uyumu, eğitim, öğretmen, okulun ilk günü, çocuk psikolojisi

Uzmanı uyardı: “Kalp hastaları soğuk havada daha dikkatli olmalı”

Kış aylarının gelmesiyle birlikte düşen hava sıcaklıkları, kalp ve damar hastalıkları olan bireyler için önemli riskler oluşturuyor. Soğuk havada damarlarda meydana gelen büzüşmenin (vazokonstriksiyon) kalp hızını artırarak tansiyon yükselmesine sebep olabiliyor. Yetersiz sıvı tüketimi nedeniyle kan yoğunluğunun artması da kalp damar sistemi üzerinde ek bir yük oluşturuyor. Adrenalin gibi hormonların artışı, kalp hızını yükselterek stres düzeyini artırırken göğüs ağrısı ve nefes daralması riskini de çoğaltıyor. Stent takılmış, bypass operasyonu geçirmiş, hipertansiyon hastası, kolesterolü yüksek, ileri yaşta olan ve sigara kullanan bireylerin soğuk havalarda daha dikkatli olmaları gerekiyor. Bu kişilerin aşırı efor gerektiren aktivitelerden uzak durmaları, kalın giyinmeleri ve mümkünse çok soğuk havalarda dışarı çıkmamaları öneriliyor. Ayrıca soğuk havalarda azalan sıvı tüketiminin artırılması da önem taşıyor. Uzmanlar tarafından beslenme açısından tuzlu ve yağlı gıdalardan uzak durulması, lifli gıdalar, sebze ve balığın tercih edilmesi gerektiği ifade ediliyor. Konuya ilişkin açıklamalarda bulunan Sivas Medicana Hastanesi Kalp Damar Hastalıkları uzmanı Doç. Dr. Hasan Yücel, soğuk havalarda vücut ısısının düşmesiyle damarlarda belirgin bir büzüşme yaşandığını belirterek, “Kalp damar hastalığı olan bireylerin hem yaşam tarzına hem de beslenmelerine daha fazla dikkat etmeleri büyük önem taşıyor” dedi.
“Daha fazla özen göstermeleri gerekiyor”
Soğuk havalarda kalbin daha fazla zorlandığını ifade eden Hasan Yücel, “Kış aylarının gelmesiyle kalp damar rahatsızlıkları olan hastalarımızın soğuk havalarda kalplerine daha fazla özen göstermeleri gerekiyor. Özellikle soğuk havalarda damarlarda bizim vazokonstriksiyon dediğimiz damar büzüşmesi olayı, kalp hızının artışına, tansiyon yükselmesine ve kalbin zorlanmasına sebebiyet vermektedir. Ayrıyeten yeterli sıvı alınmamasından dolayı damarlar içindeki kan yoğunluğunun artması, damar rahatsızlıkları olan hastalarımızı kötü etkilemektedir. Damarların büzüşmesi, kasılması olayı kış aylarında daha belirgin olmakta, bu da tansiyon artışı oranlarını yükseltmektedir. Özellikle adrenalin gibi hormonlar kalbin hızını artırıp tansiyon yükselmelerine sebebiyet vererek stres oluşturmaktadır ve hastalarımızın soğuk havalarda bunlara dikkat etmesi gerekmektedir. Kalp damar rahatsızlığı olan, damarında stent olan, baypas geçirmiş olan hastalarımızla beraber hipertansiyonu olan, kolesterolü yüksek olan, sigara içen hastalar ve yaşı ileri olan hastalar soğuk havalarda daha dikkatli olmalıdırlar. Aşırı yoğun fiziksel aktivitelerden kaçınmalıdırlar, kalın giyinmeleri gerekmekte, çok soğuk havalarda mümkünse dışarı çıkmamaları gerekmekte, ağır efor isteyen işlemler yapmamalarını istemekteyiz” dedi.
“Vücut ısısını korumak önemli”
Kış aylarında kalp rahatsızlıkları olan hastaların beslenmelerine de dikkat etmesinin önemine vurgu yapan Yücel, ” Kullandıkları ilaçları düzenli kullanıp doktor kontrolünü aksatmamaları gerekmektedir. Ayrıca soğuk havalarda sıvı alımı azaldığı için sıvı tüketimine dikkat etmeleri gerekmektedir. Soğuk havalarda vücut ısısını korumak önemli. Damarlarda kasılma, büzüşme (vazokonstriksiyon) oluşmakta ve kalp hızı artmakta, bu da soğuk havalarda dışarı çıktığımızda efor kapasitemizin azalmasına, nefes daralmasına ve göğüs ağrısına sebebiyet vermektedir. Beslenme noktasına da değinecek olursak, tuzlu ve yağlı gıdalardan uzak durmamız gerekmektedir. Tuz alımından sonra tansiyon yüksekliği kalbe yük oluşturmaktadır. Kanın yoğunluğunun artmasına bağlı olarak yağlı tüketimler kolesterol artışına sebebiyet vermekte, damarda plak oluşumuna ve kan akışının yavaşlamasına sebebiyet vermektedir. Yaz kış fark etmeksizin yağlı ve tuzlu gıdalardan kalp damar hastalığı olan kişilerin uzak durması gerekmektedir. Beslenme konusunda lifli gıdalar, bitki ve sebzeler tüketmemiz lazım. Balık tüketimi ve bol su tüketimine önem vermemiz gerekmektedir. Bunlara dikkat edilmediği durumlarda yeniden damar tıkanıklıkları oluşabilir, kalp spazmı dediğimiz hadiseler olabilir ve göğüs ağrısı oluşabilir. Kalp krizi, felç ve inme gibi durumlar tetiklenebilir. Kış aylarında kalp rahatsızlıkları olan hastalarımızın yaşamlarına ve beslenmelerine dikkat etmeleri, ilaçlarını düzgün kullanıp kontrollere önem vermeleri gerekmektedir” diye konuştu.

Uzmanı uyardı: “Bulduğunuz yaralı yabani hayvanlara dokunmayın”

Sivas’ın Ulaş ilçesinde vatandaşlar tarafından bulunan yaralı Alaca doğan, tedavi edilmesi için özel bir veteriner kliniğine teslim edildi. Doğanlar yüksek hızları ile bilinir. Avlanırken saatte 300 kilometrenin üzerine çıkabilen yırtıcı kuş türleri arasında yer alan Alaca doğanda ilk gözlemde ciddi yaralanmalar tespit edildi.
Veteriner Hekim Berkin Erdoğan, yasalar gereği yabani hayvanlara müdahale edilemediğini ifade edip, “Vatandaşlarımız tarafından bulunup kliniğimize getirilen bir atmaca aldık. İlk gözlemlerimizde sağ kanadının ve gagasının yaralı olduğunu tespit ettik. Yasalar gereği yabani hayvanlara müdahale edemiyoruz. Hayvanı teslim edene kadar herhangi bir işlem uygulamayacağız, kliniğimizde misafir edeceğiz. Tam tespit edemedik ama tüy yapısına baktığımızda alaca doğan olduğunu düşünüyoruz. Getiren vatandaşlar hayvanı Ulaş yolu üzerinde bulmuş, bizimle iletişime geçtiler” dedi.

Her yabani canlı için haber vermek yeterli
Erdoğan, yabani hayvanlara izinsiz müdahalenin yasak olduğuna dikkat çekerek, “Doğa Koruma ve Milli Parklar Müdürlüğü’ne haber verdik. Eğer izin alabilirsek, sağlık durumu kötü ise müdahale edebiliriz. Şu an hayati tehlikesi yok fakat uçamıyor. Bu nedenle klinikte misafir ediyoruz. Sadece atmaca için değil, yolda buldukları güvercin, kirpi ya da herhangi bir yabani canlı için de Doğa Koruma ile irtibata geçebilirler. Vatandaşın yapacağı bilinçsiz müdahale hayvana zarar verebilir” diye belirtti.

Sivas Haber 58

Uzmanı uyardı Çatı aralarına bırakılan eşyalar yaz aylarında yangına davetiye çıkartıyor

Artan orman yangınlarının yanı sıra ikamet ve çatı yangınlarına dikkat çeken uzmanlar, dikkat edilmesi gereken hususları sıraladı.
Türkiye genelinde mevsim normallerinin üzerinde seyreden hava sıcaklıkları, günlük yaşamı olumsuz etkilemeye devam ediyor. Özellikle son günlerde termometrelerin 30 dereceyi aştığı yurt genelinde, aşırı sıcaklar ile birlikte ciddi tehlikeler de oluşabiliyor. Artan sıcaklıklarla birlikte özellikle ev, çatı, anız, ot ve orman yangınlarında gözle görülür bir artış yaşanıyor. Orman yangınları ile birlikte ikamet yangınlarının da arttığını ifade eden uzmanlar, dikkat edilmesi gereken hususlar ile ilgili uyarılarda bulunuyor. Yaz aylarında artan yangın riskine karşı alınması gereken önlemleri anlatan Sivas Belediyesi İtfaiye Müdürü İbrahim Alaçam, “Çatı aralarına bırakılan eşyalar havalar ısınması ile birlikte ev yangınlarının çıkmasında başlıca neden” dedi.

“Çatı aralarının ve yangın merdivenlerinin boş olması lazım”
Yurdu etkisi altına alan sıcak hava dalgasının beraberinde yangın riski getirdiğini söyleyen Alaçam, “Mevsimlere ve sıcaklık geçişlerine göre yangınların çeşitleri değişiyor. Özellikle bulunduğumuz yaz aylarında ot, anız ve orman yangınları artmaya başladı. Bu yangınların doğal çıkış sebepleri ve insan kaynaklı çıkış sebepleri de var. Ot ve anız yangınları ev yangınlarına, araç yangınlarına ve özellikle orman yangınlarına sebep olabiliyor. Hasat sonrası yakılan anızlar toprağa ve doğaya da ciddi oranda zarar veriyor. Çatı aralarına bırakılan eşyalar havalar ısınması ile birlikte ev yangınlarının çıkmasında başlıca neden. Çatı aralarından geçen elektrik kontakları da bu yangınların bir diğer nedeni. Çatı boşluğunu çatı aralarını hiçbir şekilde ev eşyaları konulmaması gerekiyor. Vatandaşlarımız bunlarla alakalı önlemlerini kendileri alırsa yangının çıkış nedenleri de önlenmiş olur. Çatı aralarının ve yangın merdivenlerinin boş olması lazım. Çatı araları ve yangın merdivenleri eşya konulması için yapılmış yerler değil” diye konuştu.

“Halkımızı yangınlara karşı bilinçlendirmeye çalışıyoruz”
Yangınlarla ilgili vatandaşlara uyarılarda bulunduklarını ifade eden Alaçam, “Halkımızı yangınlara karşı bilinçlendirmeye çalışıyoruz. Yaşanabilecek yangınların önlemlerini vatandaşlarımızın alması gerekiyor bunları anlatıyoruz. Bunlarla alakalı bizler de afiş ve broşür çalışmaları yapıyoruz. Vatandaşlar yangının ilk anlarında etrafındakilerine bağırarak yangını haber vermeleri gerekir. Müdahale edilebilecek şekilde küçük bir yangınsa müdahale edip söndürsünler eğer müdahale edilemeyecek şekilde büyük bir yangınsa orayı düzenli ve hızlı bir şekilde tahliye etmeliler. Bu süre içerisinde de itfaiye haber vermeliler” dedi.

Sivas Haber 58

Uzmanı uyardı: “Hoş kokulara kapılmayın, ciddi sağlık problemlerine yol açabilir”

Günlük hayatın vazgeçilmez bir parçası haline gelen sentetik kokular, sağlık üzerindeki etkileriyle tartışma konusu olmaya devam ediyor. Laboratuvar ortamında üretilen sentetik kokular, kozmetik ve temizlik ürünlerinde yaygın olarak kullanılıyor. Ancak bu yapay bileşenler, uzun süreli maruziyet durumunda çeşitli sağlık sorunlarına yol açabiliyor. Bu parfümlerin içeriğinde bulunan uçucu organik bileşikler, sentetik koku vericiler ve stabilizatörlerin solunum yollarına ulaşarak tahriş, inflamasyon ve alerjik reaksiyonlara neden olabiliyor. Konuya ilişkin açıklamalarda bulunan Medicana Sivas Hastanesi Göğüs Hastalıkları Uzmanı Dr. Büşra Yayla Yerlikaya, “Parfüm veya benzeri ürün kullanımı sonrasında nefes darlığı ve öksürük gibi durumlar olduğunda durdurup bir doktora danışılmasını öneriyoruz” şeklinde konuştu.

“Laboratuvar ortamında oluşturuluyor”
Dr.Büşra Yayla Yerlikaya, bu kimyasallar endokrin bozucu olarak bilindiğin ve üreme sağlığı üzerinde de olumsuz etkiler oluşturabileceğini belirterek, “Günümüzde dünyanın önemli bir parçası olan sentetik kokular, büyük bir hızla büyüyen bir endüstri haline geldi. Sentetik kokular, doğal kaynaklardan değil, laboratuvar ortamında kimyasal işlemlerle üretilen bileşenlerden oluşuyor. Doğadaki çiçekler, meyveler ya da bitkilerin kokularını taklit ederek kozmetik ürünlerden temizlik malzemelerine kadar birçok üründe karşımıza çıkıyor. Ancak bu yapay bileşenlerin sağlık üzerindeki etkileri de giderek büyüyen bir tartışma konusudur. Sentetik parfümler, içerisinde uçucu organik bileşikler, sentetik koku vericiler, alkol ve çeşitli kimyasal stabilizatörler barındırıyor. Bu maddeler havaya karıştığında solunum yollarına ulaşabiliyor ve özellikle hassas bireylerde tahriş, inflamasyon ve alerjik reaksiyonlara yol açabiliyor” dedi.

“Doktora danışmalısınız”
Dr.Yerlikaya, yeni bir ürün kullanılmadan önce, küçük bir bölgede hassasiyet testi yapılarak alerjik reaksiyon riskininin minimize edilebileceğini söyleyerek, “Astım ve KOAH gibi kronik solunum hastalığı olan kişilerde, bu kimyasallar semptomların kötüleşmesine ve atakların artmasına neden olabiliyor. Uzun süreli ve yoğun maruziyet, sadece solunum yollarında irritasyona neden olmakla kalmıyor, aynı zamanda vücutta kronik inflamasyon, hormonal dengesizlik ve bağışıklık sisteminde bozulmalar gibi problemlere yol açabiliyor. Bu kimyasallar endokrin bozucu olarak bilinir ve üreme sağlığı üzerinde de olumsuz etkiler oluşturabilir. Sentetik parfümler, bağ ağrısı migren ataklarını tetikleyebilir. Öncelikle ürün etiketlerini dikkatlice okumak şart. Eğer cildiniz veya solunum siteminiz hassas ise hipoalerjenik, doğal içerikli veya koku içermeyen alternatifleri tercih etmeniz yararlı olacaktır. Ayrıca, orijinal, sertifikalı ve güvenilir markaları tercih etmek, sahte ve kalite kontrolünden geçmemiş ürünlerin riskini azaltır. Yeni bir ürün kullanılmadan önce, küçük bir bölgede hassasiyet testi yapılarak alerjik reaksiyon riski minimize edilebilir. Bu parfüm veya benzeri ürün kullanımı sonrasında nefes darlığı, öksürük veya başka rahatsızlıklar hissetmeniz durumunda, derhal kullanımı durdurup bir doktora danışmalısınız” diye konuştu.

“Doğal ürünleri tercih edin”
Yerlikaya, reaksiyonların hızlı bir ilerleme gösterdiğinde acil servise başvurulması gerektiğini ifade ederek, “Normal kullanımda sentetik parfümler, doğrudan astım ve KOAH yapar diyemeyiz. Astım ve KOAH olunması için hem genetik faktörler, çevresel faktörler ve yaşam tarzı hep beraber etki etmektedir. Herkese günlük hayatlarında kullandıkları kozmetik ve koku verici ürünlerin içeriğine dikkat etmelerini tavsiye ediyorum. Sadece hoş bir kokuya kapılmayın; sağlığınızı ve çevrenizi korumak için daha doğal ve hipoalerjenik ürünleri tercih edin. Evde özellikler bazı kimyasalların karıştırılmasıyla elde edilen karışımlar, daha şiddetli irritasyon ve inflamasyona sebebiyet veriyor. Hiç astımı olmayan bireylerde dahi astım ve benzeri semptomların ortaya çıkmasına neden oluyor. Hızlı bir ilerleme gösterip, insanları acil servise başvuracak duruma getirebiliyor” şeklinde konuştu.

Sivas Haber 58

Uzmanı uyardı: “Ege denizinde olabilecek büyük bir deprem Ege sahillerinde tsunamiye neden olabilir”

Ege Denizi’nde 28 Ocak’tan bu yana 2000’den fazla deprem meydana geldi. Sarsıntılar yer yer devam ederken, Türkiye ve Yunanistan’da yetkililer önlemler almaya başladı. Santorini ile Amorgos Adaları arasındaki deniz bölgesinde Kiklades Adaları’nda yaşanan depremler sonrası açıklamalarda bulunan, Maraş depremine 10 öncesinde işaret ederek gündeme gelen Maden teknolojisi ve yer bilimi uzmanı Serkan İçelli, kıyılara yakın bir bölgede yaşanacak depremlerin, tsunami ile birlikte yıkıcı bir etkiye sahip olabileceğini ifade ederek, “7.5 büyüklüğündeki depremler burada sürpriz olmayacaktır. Bu depremler ülkemizde afet boyotunda bir etkiye ve yıkıma sebep olmaz fakat tsunami şeklinde Muğla kıyılarını vurabilir. Tsunami dalgalarının boyları 1 ya da 3 metreye kadar çıkabilir ve vuruş gücü ile 4 veya 5 metreye kadar da yükselebilir. 1 veya 2 kilometre kadar da sahilden şehir merkezine kadar da deniz taşmalarına neden olabilir” şeklinde konuştu.

“Sismik aktivitesi olan bir bölge”
Yaşanan depremleri değerlendiren Serkan İçelli, tsunamiye karşı tedbirli olmakta fayda olduğunu belirterek, “Ege denizinde son günlerde aran sismik bir aktivite var 2011 yılında yine bu şekilde deprem silsilesi yaşanmıştı. Bu durum herhangi bir volkanik patlamaya sebep olmadan da sona ermişti. 1956 yılında yine Amargos ve Santorini Adaları’nda 7.2 ve 7.8 büyüklüğünde iki deprem meydana geldi. Bölgede en son yaşanan büyük depremler de bu depremlerdir. Amargos Adası’nı, kuzeye ve güneye kesen 2 tane fay hattımız vardır. Birisi 50 kilometre diğeri 80 kilometre uzunluğunda ve fay hatları Santorini’ye doğru devam etmektedir. Bu kırıklar üzerindeki meydana gelen depremden dolayı, orada yaşanan kaldera yerleşmeleri hala devam etmektedir. Bu da zaman zaman deprem silsilesi diye adlandırılan depremlere neden olabiliyor. Bu bölge bakıldığı zaman çok fazla sismik aktiviteye sahip olan bir bölgedir. Milattan önce bin 600’lü yıllarda Minos Uygarlığı’nı yıkan volkanik patlamanın yanı sıra depremler ile Mısır’a kadar tsunaminin etki etmesiyle Zonguldak ve çevrelerinde fosil kalıntılarına rastlanabiliyor. Bu konuda tsunamiye karşı tedbirli olmakta fayda var” dedi.

“Depremler sürpriz değil”
İçelli, kıyı bölgelerdeki vatandaşların biraz daha tedbirli olmalarında ve resmi makamları takip etmelerinin faydalı olacağını söyleyerek, “Gerçekleşen deprem silsileleri deniz tabanında lav akıntılarına sebep olabilir. Patlama veya püskürme gibi değil ama deniz tabanında lav akıntıları oluşturabilir. Uydudan ve çeşitli sensörler ile deniz suyu sıcaklığını ölçebiliyoruz. Kırıklardan 7.5 büyüklüğünde bir depremin olma ihtimali var. Helen yayı diye adlandırdığımız boşlukta bir sismik boşluk vardır. 7 ve 7.5 büyüklüğündeki depremler burada sürpriz değildir. Bu depremler ülkemizde afet boyotunda bir etkiye ve yıkıma sebep olmaz. Tsunami şeklinde Muğla kıyılarını vurabilir. Tsunami dalgalarının boyları 1 ila 3 metreye kadar çıkabilir vuruş gücü ile 4, 5 metreye kadar da yükselebilir. 1 veya 2 kilometre kadar da sahilden şehir merkezine kadar da deniz taşmalarına neden olabilir. 7.5 büyüklüğündeki depremler Muğla ve kıyılarındaki çürük binalarda hasara neden olabilir. Deprem kıyımıza ne kadar yakın bir bölgede meydana gelir ise oluşturacağı hasar veya yıkım da o kadar büyük olur. Şu anda biz en yakın bölgede meydana gelen deprem, Muğla kıyılarına 160 kilometre, İzmir kıyılarına ise 220 kilometre uzaklığındadır. Ülkemizi sismik açıdan yıkacak bir deprem öngörmesek de kıyılarımıza yakın bir bölgede yaşanacak depremler tsunami ile birlikte yıkıcı bir etkiye sahip olabilir. Kıyı bölgelerdeki vatandaşlarımızın biraz daha tedbirli olmalarında ve resmi makamları takip etmelerinde fayda var” diye konuştu.

Sivas Haber 58

Uzmanı uyardı: “Yediğiniz balıktan vitamin yerine kanserojen madde alabilirsiniz”

Mikroplastik kirliliği, dünya genelinde çevresel kirliliğin en hızlı yayılan ve en az fark edilen sorunlarından biri olmaya devam ediyor. Bu küçük plastik parçacıkları, 5 milimetreden daha küçük boyutlarda olup, okyanuslar, göller, nehirler ve hatta hava yollarında bulunuyor. Mikroplastikler, insan sağlığına ve doğal yaşam alanlarına ciddi zararlar veriyor, ancak bu sorun çoğu zaman gözden kaçıyor. Plastiklerin dünyada 1950 yılından itibaren üretilmeye başlandığını ve günümüzde de halen kullanılmaya devam edildiğini vurgulayan Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Çevre Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Meltem Sarıoğlu Cebeci, “Son yıllarda özellikle 2017’den sonra yapılan çalışmalara baktığımız zaman çevre sağlığı açısından yoğunlaşılan konuların başında mikroplastikler ve bazen de nanoplastiklere rastlıyoruz. Mikroplastikler genellikle su ortamında çok rastlanılmış. Balıkların ve diğer deniz canlılar mikroplastikleri bir besin maddesi olarak algılayıp yem olarak kullanması neticesinde balıklarda mikroplastikler tespit edilmekte. Biz de bunları yediğimizde uzun vadedeki etkileri kanserojen ve hormonal boyutta olacağı tahmin edilmekte” dedi.

“Musluk sularında ve birçok gıda maddesinde gözlemlendi”
Türkiye’de de artık mikroplastikler ile ilgili çalışmalara başlanıldığını söyleyen Cebeci, “Aslında plastiklerin zararları bilinmesine rağmen, uzun yıllar doğada parçalanmadan kalabilmelerine rağmen gerek su ortamında gerek hava ve toprak ortamlarına yapılarında taşıdıkları kimyasallardan dolayı zarar verdiği bilinmektedir. Ancak plastiklerin hafif, kırılganlıklarının az olması, taşınabilirliği ve üretiminin kolay olması gibi nedenlerden dolayı üretimine devam edilmektedir. Bu tip plastiklerden tamamen uzaklaşmak artık mümkün değildir. Mikroplastik dediğimiz şey plastiklerin 5 mm boyutu ve altıdır. Nanoplastik ise bunların çok daha küçük boyutlarıdır. Peki mikroplastikler nasıl meydana geliyor? Plastik şişler, tek kullanımlık pet bardaklar ve diğer ürünler doğada uzun süre kaldıklarında parçalanarak küçük boyutlara dönüşmektedir. Tabi bununla birlikte gelişen güzellik algısının günden güne artmasıyla birlikte kozmetik ürünlere yapılan yatırımın artması ve bu ürünlerde kullanılan jeller, peeling malzemeleri, diş macunları, boncuk şeklindeki küçük plastik malzemelerin kullanımının artması mikroplastik kullanımının artmasına neden olmaktadır. Yapılan çalışmalarda musluk sularında, balda ve birçok gıda maddesinde mikroplastiklere rastlanıldığı görülmüştür. Avrupa da bu konuyla ilgili kararlar alınmaya başlandı. 2023 yılında Avrupa da tek kullanımlık plastiklerin yasaklandığını biliyoruz. Standart plastikler yerine doğada parçalanabilen biyoçözünür plastiklerin üretimi her alanda artırılmalıdır” şeklinde konuştu.

Sivas Haber 58

Uzmanı uyardı: “Köpüren ve fışkıran konserveleri tüketmeyin”

Kış aylarının vazgeçilmez lezzetleri arasında yer alan kahvaltılık soslar, turşular ve reçeller sofralarımızda yerini alırken konserve ürünler de sıkça tüketiliyor. Ancak uzmanlar, ev yapımı konservelerin sağlıklı bir şekilde hazırlanması ve tüketilmesi için dikkat edilmesi gereken bazı önemli noktalara dikkat çekiyor. Sivas Medicana Hastanesi Diyetisyeni Cansu Arslan, uygun şartlarda hazırlanmayan konservelerin ciddi sağlık sorunlarına yol açabileceğini belirterek uyarılarda bulundu. Hazırlık aşamasında temizlenmemiş, zedelenmiş sebze ve meyvelerden yapılan konservelerin besin zehirlenmelerine neden olabileceğini ifade eden Arslan, “Kapaklarında bombaj adı verilen şişkinlik bulunan konserveler sağlığımız için risk oluşturuyor. Bu tür konserveler açıldığında fışkırma, köpürme görülüyorsa kesinlikle tüketilmemelidir” dedi.

Doğru saklama hayati önem taşıyor
Konservelerin pişirme işlemi uygulanarak cam kavanozlarda saklanması gerektiğini belirten Arslan, ürünlerin serin ve karanlık bir ortamda muhafaza edilmesinin önemine dikkat çekti. Açıldıktan sonra tüketilmeye başlanan konservelerin kalan kısmının 1-3 gün içinde buzdolabında saklanarak tüketilmesi gerektiğini vurguladı.

Clostridium botulinum tehlikesi
Kapaklarında bombeleşme olan konservelerde clostridium botulinum bakterisinin bulunduğunu belirten Arslan, bu bakterinin ürettiği toksinlerin ciddi sağlık sorunlarına yol açtığını söyledi. Arslan, “Bu tür bakteriler nedeniyle besin zehirlenmeleri yaşanabilir. Eğer kusma, görme bozukluğu ya da bağırsak fonksiyonlarında değişiklik gibi belirtiler görülürse mutlaka bir sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır” uyarısında bulundu.

Sivas Haber 58

Uzmanı uyardı, o sorun ciddi hasatlıkların belirtisi olabilir

Tıptaki adı “Tinnitus” olan kulak çınlaması süreklilik halini aldığında kişilerin yaşam kalitesini ciddi şekilde etkiliyor. Medicana Sivas Hastanesi Kulak Burun Boğaz Uzmanı Op. Dr. Emel Peru Yücel, kulak çınlamasıyla ilgili bilgiler verdi. Yücel, kulak çınlamasının herhangi bir zamanda olabileceğini söyleyerek, “Kulak çınlamasında cızırtı, uğultu, su gürültüsüne benzer sesler duyma şeklinde tarif edilir. Herhangi bir yerde, herhangi bir zamanda olabilir; telefonda konuşurken, iş yerinde sunum yaparken, hatta sadece sessizce otururken. Başka kimsenin duyamadığı ve görünürde bir kaynağı olmayan bir ses duyarsınız. Başka kişiler tıpatıp aynı sesi duyamasa da yalnız değilsiniz. Neredeyse kişilerin yüzde 10’u hayatlarının bir döneminde kulak çınlama sorunu ile karşılaşabilmektedir. Kulak çınlaması zaman zaman ya da sürekli olabilmektedir. Sesin tınısı kalın veya çok ince olabilir, tek kulağı ya da her ikisini birden etkileyebilir. Çınlama sürekli olduğunda kişiyi çok rahatsız edebilir. Hatta bu rahatsızlık kişilerin normal hayatlarını etkileyecek boyuta kadar çıkabilir” dedi.

“Kulak çınlaması beyin tümörü gibi ciddi hastalıkların belirtisi de olabilmektedir”
Kulak çınlamasının beyin tümörü gibi ciddi hastalıkların belirtisi olabileceğine değinen Op. Dr. Yücel, şunları söyledi:
“Çoğunlukla basit ve iyi huylu nedenler olabildiği gibi daha ciddi sorunlar da olabilir. Sık karşılaşılan nedenler iç kulakta yer alan işitme sinir uçlarındaki hasar,
kulak kiri, kulak zarındaki sorunlar, kulak enfeksiyonları, alerjik rinit, sinüzit, kulak bölgesinde travma, orta kulakta sıvı birikmesi, orta kulaktaki kemiklerin eklem
yerlerinin sertleşmesi, orta kulakta yer alan kasların kasılması, östaki tüpünün genişlemesi, orta kulaktaki atardamar anomalileri, baş ve boyun bölgesindeki damar genişlemeleri, denge ve işitmeyi sağlayan sinirlerdeki tümör, alerji, düşük ya da yüksek tansiyon, baş ve boyun bölgesine gelen darbeler, boyun kireçlenmesi, bazı ilaçlar, diyabet, tiroid hastalıklarıdır. İç kulakta yer alan işitme sinirlerinde meydana gelen hasar; özellikle ilerlemiş yaşta ortaya çıkar. Günümüzde kulak çınlamasının en sık karşılaşılan bir diğer nedeni de yüksek sestir. Ne yazık ki birçok insan endüstriyel gürültünün, yangın alarmlarının, yüksek sesle müzik
dinlemenin ve diğer gürültülerin ne kadar zararlı olduğundan ya habersizdir ya da bu durumu umursamamaktadır. Stereo kulaklıklarla yüksek sesli müzik dinlemek riski daha da arttırmaktadır. Bunların dışında kulak çınlaması beyin tümörü gibi ciddi hastalıkların belirtisi de olabilmektedir. Bu nedenle kulak çınlaması sorunu yaşıyorsanız doktora başvurmanız önemlidir. Ayrıca her durum için tedavi çok farklıdır. Bu nedenle konusunda uzmanlaşmış bir doktora kontrol olmak ve kulak çınlamasının gerçek nedenini bulmak çok önemlidir” diye konuştu.

“Kola ve sigaradan uzak durmaya özen gösterin”
Op. Dr. Emel Peru Yücel, kola ve sigaradan uzak durulması gerektiğini söyleyerek, “Yüksek sesli müziğe maruz kalmamaya dikkat edin. Tansiyonunuzu kontrol altında tutun, tuz alımını kısıtlayın. Sinir sistemine uyarıcı etkisi olan kahve, kola ve sigaradan uzak durmaya özen gösterin. Günlük düzenli egzersizler ile kan dolaşımınızı dengede tutun. Yeterince dinlenin ve çok yorulmaktan sakının. Kulak çınlaması sağır olmanıza ve aklınızı kaybetmenize neden olmaz. Bu sesleri rahatsız edici ama önemsiz bir gerçek olarak kabul edin ve olabildiğince yok saymayı öğrenin. Bu çeşit kontrol ya kişinin kendini tembihlemesiyle ya da maskeleme yöntemiyle başarılabilmektedir. Stres, asabiyet ve gerginlikten uzak durmaya çalışın” şeklinde konuştu.İha