Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Tıp Fakültesi Nöroloji Ana Bilim Dalı öğretim üyesi Dr. Öğr. Üyesi Songül Bavli, 11 Nisan Dünya Parkinson Hastalığı Günü dolayısıyla önemli açıklamalarda bulundu.
Her Yıl 10 Bin Yeni Tanı Konuluyor!
Bavli, Türkiye’de yaklaşık 150 bin Parkinson hastası bulunduğunu ve her yıl ortalama 10 bin kişiye yeni tanı konulduğunu belirtti.
Parkinson hastalığının, 1817 yılında hastalığı tanımlayan James Parkinson’un doğum günü olan 11 Nisan’da farkındalık oluşturmak amacıyla anıldığını ifade eden Bavli, bu özel günün hastalığın bilinirliğini artırmayı ve hastaların yaşam kalitesini yükseltmeyi hedeflediğini söyledi.
İlerleyici ve kronik bir hastalık
Parkinson’un, beyinde dopamin üreten hücrelerin kaybı sonucu ortaya çıkan ilerleyici ve kronik bir sinir sistemi hastalığı olduğunu vurgulayan Bavli, Alzheimer’dan sonra en sık görülen nörodejeneratif hastalık olduğuna dikkat çekti.
Genç yaşlarda da görülebilir
Hastalığın genellikle 60 yaş ve üzerindeki bireylerde ortaya çıktığını ancak genç yaşlarda da görülebildiğini belirten Bavli, özellikle genetik vakalarda erken yaşta görülme riskinin arttığını söyledi. Parkinson’un çoğunlukla genetik olmadığını ifade eden Bavli, vakaların yalnızca yüzde 10-15’inde kalıtsal geçiş bulunduğunu dile getirdi.
Belirtiler kişiden kişiye değişiyor
Parkinson’un en temel nedeninin dopamin hücrelerinin kaybı olduğunu belirten Bavli, bunun hareketlerde yavaşlama, titreme ve kas sertliği gibi belirtilere yol açtığını söyledi. Hastalığın ilerleyen dönemlerinde denge kaybı, konuşma bozuklukları, duygusal değişiklikler ve koku alma problemlerinin de görülebileceğini ifade etti.
En yaygın belirtinin tek taraflı titreme olduğunu vurgulayan Bavli, her hastada titreme görülmeyebileceğini, bazı hastaların kas sertliği ve hareket yavaşlığı şikayetleriyle başvurduğunu belirtti. Ayrıca hastalığın ilerleyen evrelerinde unutkanlık ve demans gelişebileceğini ancak bunun her hastada görülmediğini ekledi.
Kesin korunma yolu yok, yaşam tarzı önemli
Parkinson’dan korunmanın kesin bir yolu olmadığını söyleyen Bavli, düzenli egzersiz, sağlıklı beslenme, zihinsel aktivite ve sosyal yaşamın önemine dikkat çekti. Toksik maddelerden uzak durmanın ve işlenmiş gıdalardan kaçınmanın riskleri azaltabileceğini belirten Bavli, kahve tüketiminin de kısmen koruyucu etkisi olabileceğini ifade etti.
Günümüzde hastalığı tamamen ortadan kaldıran bir tedavi bulunmadığını ancak ilaçlar ve ileri tedavi yöntemleri sayesinde hastaların yaşam kalitesinin artırılabildiğini vurguladı.
Hasta yakınlarına önemli görevler düşüyor
Tedavi sürecinde hasta yakınlarının rolüne de değinen Bavli, ilaç takibi, beslenme desteği ve moral desteğinin büyük önem taşıdığını belirtti. Parkinson hakkında toplumda yaygın olan yanlış inanışlara da dikkat çeken Bavli, hastalığın sadece yaşlılarda görülmediğini, her titremenin Parkinson anlamına gelmediğini ve hastaların mutlaka yatağa bağımlı hale geleceği düşüncesinin doğru olmadığını ifade etti.
Sivas’ta Parkinson hastalarına tanı ve tedavi imkanlarının sunulduğunu belirten Bavli, ilaç tedavilerinin yanı sıra ileri cihaz destekli yöntemlerin de uygulandığını söyledi.
Bavli, sözlerini şu ifadelerle tamamladı:
“Parkinson bir son değildir. Hareket özgürlük getirir.”
