Türkiye'de son günlerde gündeme gelen muhtarlıkların kaldırılması tartışmalarına Sivas Cumhuriyet Üniversitesi'nden dikkat çeken bir değerlendirme geldi.
Muhtarlıklar Kaldırılırsa Ne Olacak? Sivaslı Akademisyen Açıkladı!
Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bölümü Dr. Öğretim Üyesi Ali Çiçek, muhtarlıkların kaldırılmasının devlet bütçesini rahatlatmayacağını, aksine mevcut 24 milyar liralık maliyetin 4-5 katına çıkabileceğini söyledi.
Türkiye genelinde binlerce muhtarı yakından ilgilendiren muhtarlıkların kaldırılması tartışmaları devam ediyor. Konuya ilişkin açıklamalarda bulunan Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bölümü Dr. Öğretim Üyesi Ali Çiçek, muhtarlık kurumunun tarihsel önemine ve günümüzde üstlendiği görevlere dikkat çekti.
Muhtarlığın Türk devlet geleneğinde köklü bir geçmişe sahip olduğunu belirten Çiçek, kurumun tarihsel temellerinin Emeviler ve Abbasiler döneminden Selçuklulara, oradan da Osmanlı Devleti'ne kadar uzandığını ifade etti.
Osmanlı döneminde mahalle yönetiminde imamların ve yerel temsilcilerin önemli görevler üstlendiğini anlatan Çiçek, muhtarlık sisteminin özellikle güvenlik ve vergi toplama alanlarında ihtiyaç duyulan bir yapı olarak geliştiğini söyledi.
1833 yılında Kastamonu'da iki muhtar görevlendirilmesiyle başlayan uygulamanın, Sultan II. Mahmut döneminde ülke genelinde yaygınlaştırıldığını belirten Çiçek, Cumhuriyet döneminde de muhtarlık kurumunun varlığını sürdürdüğünü kaydetti.
Türkiye'de muhtarlıkların geçmişte kaldırıldığını hatırlatan Çiçek, 1933 yılında kaldırılan mahalle muhtarlıklarının 1944 yılında yeniden oluşturulduğunu söyledi.
Bu kararın alınmasında muhtarların mahalle sakinlerinin sağlık durumlarının takip edilmesi, sosyal yardımlara erişimin sağlanması ve güvenlik konularında devlet ile vatandaş arasında köprü görevi üstlenmesinin etkili olduğunu belirtti.
Teknolojinin gelişmesi ve e-Devlet kullanımının yaygınlaşmasıyla birlikte muhtarlıklara duyulan ihtiyacın sorgulanmaya başlandığını ifade eden Çiçek, özellikle ileri yaş grubundaki vatandaşlar açısından muhtarlıkların önemini koruduğunu vurguladı.
Bir araştırmaya göre vatandaşların yüzde 76'sının e-Devlet kullanabildiğini, ancak 55 yaş ve üzerindeki bireylerde bu oranın yaklaşık yüzde 30 seviyesinde kaldığını aktaran Çiçek, dijital hizmetlere erişimde yaşanan farklılıklara dikkat çekti.
Çiçek, özellikle yaşlı vatandaşların kamu kurumlarıyla ilişkilerinde muhtarlardan destek almaya devam ettiğini belirterek, e-Devlet'in yaygınlaşmasının muhtarlık kurumuna duyulan ihtiyacı tamamen ortadan kaldırmadığını söyledi.
Muhtarlıkların bütçeye getirdiği maliyetin de tartışıldığını belirten Çiçek, mevcut maliyetin yaklaşık 24 milyar lira olduğunu ifade etti.
Muhtarlıkların kaldırılmasıyla bu tutarın tasarruf edileceği yönündeki değerlendirmelere katılmadığını belirten Çiçek, yerel yönetimlerin vatandaşlarla iletişim kurabilmek için yeni temsilcilik mekanizmaları oluşturmak zorunda kalabileceğini dile getirdi.
Çiçek, "Muhtarlığın kaldırılması ile beraber belediyeler her mahalle için muhtemelen bir temsilci atayacak. Çünkü belediye başkanlarının yeniden seçilebilmesi ve mahalli halkla bir şekilde iletişim kurmaları için bir temas noktasına ihtiyaç duyacaklar" dedi.
Yeni temsilciliklerin oluşturulması ve personel istihdam edilmesi durumunda kamu harcamalarının artabileceğini savunan Çiçek, mevcut maliyetin 4-5 katına çıkmasının söz konusu olabileceğini belirtti.
Muhtarlıkların kaldırılmasının bütçeyi rahatlatacağı görüşüne karşı çıkan Çiçek, kurumun yalnızca ekonomik maliyet üzerinden değerlendirilmemesi gerektiğine işaret etti.
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi öğretim üyesinin açıklamaları, muhtarlıkların geleceğine ilişkin tartışmalara yeni bir boyut kazandırırken, yerel yönetimlerde vatandaş ile kamu kurumları arasındaki iletişimin nasıl sürdürüleceği sorusunu da gündeme taşıdı.
Sivas, Muhtarlık, Cumhuriyet Üniversitesi, Ali Çiçek
