Sivas'ın Uzun Kışları Psikolojiyi Etkiliyor! İşte Dikkat Edilmesi Gerekenler!
Medicana Sivas Hastanesi Psikoloğu Burak Koçkanat, mevsim geçişlerinin insanların psikolojik durumları ve günlük yaşam alışkanlıkları üzerinde önemli etkiler oluşturabildiğini ifade etti. Gün ışığının azalmasıyla birlikte vücuttaki melatonin ve serotonin dengesinde değişiklikler yaşanabildiğini belirten Koçkanat, bu durumun uyku düzenini, enerji seviyesini ve ruh halini etkileyebildiğini söyledi. Özellikle Sivas gibi kış mevsiminin uzun sürdüğü şehirlerde bu değişimlerin daha belirgin hissedilebildiğine dikkat çekti.
Kış aylarında yaşanan yorgunluk ve isteksizliğin yalnızca psikolojik bir algı olmadığını belirten Koçkanat, "Sonbahar ve kışın hissettiğimiz bu yorgunluk hayal ürünü değil. Bedenimizin mevsime verdiği bir tepkime. Günler kısaldıkça daha az gün ışığı alıyoruz. Işık azalınca uykuyla ilgili melatonin ve duygu durumumuz ile bağlantılı serotonin dengesi değişebiliyor. Sivas gibi kış aylarının uzun ve sert geçtiği şehirlerde bu etki daha belirgin hissedilebiliyor. Kısacası bu isteksizlik bedenimizin mevsime uyum sağladığı bir durum. Kış depresyonu dediğimiz olay gerçekten var, bunun bilimsel adı mevsimsel örüntülü depresyon" dedi.
Sonbahar aylarında daha fazla uyuma isteği, tatlı tüketme eğilimi ve zaman zaman hissedilen hüzün gibi durumların görülebildiğini ifade eden Koçkanat, bu belirtilerin haftalarca devam ederek kişinin iş hayatını, sosyal ilişkilerini ve günlük sorumluluklarını etkilemesi halinde profesyonel destek alınması gerektiğini belirtti. Özellikle genç yetişkinlerin iş hayatı, kariyer planları, ekonomik kaygılar ve aile sorumlulukları nedeniyle bu dönemde daha fazla zorlanabildiğini söyleyen Koçkanat, akşamların erken kararmasıyla birlikte sosyal yaşamın daraldığını ve bireylerin farkında olmadan kendilerini çevrelerinden uzaklaştırabildiğini dile getirdi.
Mevsimsel değişikliklerin yalnızca yetişkinleri değil çocukları da etkilediğini vurgulayan Koçkanat, çocuklarda görülen belirtilerin yaş gruplarına göre farklılık gösterebildiğini söyledi. Okul öncesi dönemde uyku düzeninin bozulması, huzursuzluk ve sık ağlama gibi belirtilerin ortaya çıkabildiğini belirten Koçkanat, ilkokul çağındaki çocuklarda okula gitmek istememe, dikkat dağınıklığı ve karın ağrısı gibi bedensel şikâyetlerin görülebildiğini ifade etti. Ergenlik dönemindeki çocuklarda ise odalarına kapanma, sinirlilik ve ekran başında geçirilen sürenin artması gibi davranış değişikliklerinin dikkat çekebildiğini aktardı.
Çocukların yaşadıkları duyguları yetişkinler gibi kelimelerle ifade edemediğini belirten Koçkanat, "Çocuklar hüzünlerini çoğu zaman kelimelerle değil davranışlarla anlatır. Ebeveynin ruh hali çocuğu doğrudan etkiler. Çocuklar duyguları nasıl düzenleyeceklerini en çok ebeveynlerini izleyerek öğrenirler. Yorgun, gergin ya da sürekli tükenmiş hisseden ebeveynin ruh hali evin tüm havasına yansır" ifadelerini kullandı.
Kış aylarının psikolojik açıdan daha sağlıklı geçirilebilmesi için ailelere üç önemli öneride bulunan Koçkanat, gün ışığından mümkün olduğunca yararlanılması, düzenli uyku alışkanlığının korunması ve ekran kullanımının yerine aile içi ortak etkinliklerin artırılması gerektiğini söyledi. Sabah saatlerinde perdelerin açılmasını, kahvaltının gün ışığı alan bir ortamda yapılmasını ve hava soğuk olsa bile hafta sonları kısa aile yürüyüşlerine zaman ayrılmasını tavsiye eden Koçkanat, birlikte yemek yeme, oyun oynama ve kitap okuma gibi etkinliklerin aile bağlarını güçlendirebileceğini ifade etti.
Koçkanat, "Kış ayları aslında aileler için çok güzel bir fırsat. Yetişkinlerde iki haftadan uzun süren mutsuzluk, umutsuzluk ya da iştahta belirgin azalma varsa destek almak için beklememek gerekir. Çocuklarda ise davranış değişikliği haftalarca sürüyorsa ve okul başarısı, arkadaşlık ilişkileri bozulmuşsa bir uzmandan destek almak gerektiğini öneriyorum" diyerek vatandaşları uyardı.
Sivas, Kış Depresyonu, Burak Koçkanat, Ruh Sağlığı
