Günlük hayatta sevgi, hayranlık ve beğeniyi ifade etmek için sıkça kullanılan “gözünün yağını yiyeyim” deyiminin kökeni, Sivas mutfağının köklü lezzetlerinden kelleye dayanıyor.
Sivas’ta Bir Lezzet, Bir Deyim: ‘Gözünün Yağını Yiyeyim’ Sözü Kelle Geleneğinden Doğdu
Özellikle kellenin en yağlı ve lezzetli bölümü olarak bilinen göz kısmından doğan bu söz, zamanla mecaz anlam kazanarak günümüze kadar ulaştı.
Anadolu’nun zengin mutfak kültürleri arasında özel bir yere sahip olan Sivas mutfağında kelle, özellikle kış aylarında yoğun ilgi görüyor. Kuzu ya da koyun başının titizlikle temizlenmesiyle başlayan hazırlık sürecinde kelle önce uzun süre kaynatılıyor, ardından taş fırında saatlerce pişirilerek servise hazır hale getiriliyor.
Yaklaşık 16 saat süren zahmetli bir emeğin ardından sofralara gelen kelle, tamamen doğal yöntemlerle hazırlanıyor. Ustalarına göre kellenin en makbul ve lezzetli bölümü ise göz kısmı. Yağlı ve yoğun aromasıyla damakta iz bırakan bu bölüm, sadece lezzetiyle değil, dile yerleşen bir deyime kaynak olmasıyla da dikkat çekiyor.
Günlük konuşmalarda birine duyulan büyük sevgi ve takdiri ifade etmek için söylenen “gözünün yağını yiyeyim” sözü, işte tam da bu lezzetli bölümden esinleniyor. Zamanla gerçek anlamından uzaklaşıp mecazi bir anlam kazanan deyim, bugün sıcak bir sevgi ifadesi olarak kullanılmaya devam ediyor.
Kelle ustası Eren Sönmez, sözün geçmişten bugüne aktarıldığını belirterek, “Bu söz atalarımızdan gelen bir sözdür. İnsan, karşısındakine verdiği değeri anlatmak ister. ‘Gözünün yağını yiyeyim’ demek, kişiye verilen kıymeti gösterir. Kellenin en lezzetli kısmı gözüdür. Kelleyi yemeye gözden başlanır ve soğutmadan yenmesi gerekir” dedi.
Bir vatandaş ise kellenin göz kısmının ayrı bir öneme sahip olduğunu vurgulayarak, “Kellenin göz kısmını yemeden kelle yedim sayılmaz. ‘Gözünün yağını yiyeyim’ sözü de buradan gelir. Bu ifade, kellenin özelliğinden doğmuştur” ifadelerini kullandı.
Hem sofralarda hem de günlük dilde yaşamaya devam eden kelle geleneği, Sivas’ın kültürel mirası olarak varlığını sürdürürken, deyimlere ilham veren yönüyle de dikkat çekiyor.
