
Marmara Bölgesi’nde meydana gelen son depremin ardından, afetlere karşı sadece fiziksel değil, psikolojik hazırlığın da büyük önem taşıdığı bir kez daha gündeme geldi.
Uzmanlar Uyardı: Depremler Sonrası Psikolojik Hazırlık Hayati Önem Taşıyor
İstanbul Gelişim Üniversitesi Psikoloji Bölüm Başkanı Dr. Öğr. Üyesi Bülent Tansel, hem yetişkinler hem de çocuklar için uygulanabilir önerilerde bulunarak, toplumun psikolojik dayanıklılığının artırılması gerektiğini vurguladı.
Deprem Kaygısıyla Baş Etmede Bilgi Güçlendirici Rol Oynuyor
23 Nisan’da İstanbul’da meydana gelen deprem, büyük bir fiziksel hasara yol açmamakla birlikte, toplum genelinde deprem korkusunu yeniden tetikledi. Bu süreçte bireylerin yaşadığı en temel duygunun belirsizlik ve kontrol kaybı olduğuna dikkat çeken Dr. Tansel, "Deprem nedir, nasıl oluşur, hangi durumlarda tehlike oluşturur gibi konularda doğru kaynaklardan bilgi edinmek, kaygıyı azaltır ve kriz anında bireylere kontrol duygusu kazandırır" dedi. Tansel, bilgi sahibi olmanın bireyde “ne yapacağımı biliyorum” düşüncesini güçlendirdiğini belirtti.
Psikolojik Hazırlık Travmaların Kronikleşmesini Engelliyor
Fiziksel hazırlık kadar zihinsel dayanıklılığın da önemli olduğunu belirten Tansel, "Acil durum planları oluşturmak, çıkış yollarını belirlemek, deprem çantası hazırlamak ve düzenli tatbikatlar yapmak bireyin kendini daha hazırlıklı ve güçlü hissetmesini sağlar" ifadelerini kullandı. Yüksek stres anlarında "savaş-kaç-donakal" tepkilerinin görülebileceğini belirten Tansel, derin nefes teknikleri ve içsel telkinlerin kaygıyı yönetmede etkili olduğunu söyledi.
Çocukların Deprem Korkusunu Yönetmek İçin Oyun ve Sanat Kullanılmalı
Depremlerin çocuklar üzerindeki etkilerine de değinen Tansel, çocuklara yaşlarına uygun, dürüst ve güven verici mesajlar verilmesi gerektiğini vurguladı. "Korkmak normaldir ama biz hazırlıklıyız ve birlikteyiz" gibi ifadelerin çocukların kaygılarını anlamlandırmalarına yardımcı olacağını belirten Tansel, oyun ve sanat gibi yöntemlerin duyguların ifadesinde büyük rol oynadığını söyledi. Güvenli alanlar oluşturmanın, tatbikatları oyunlaştırarak öğretmenin ve duyguların resim ve hikâye yoluyla ifade edilmesine fırsat tanımanın çocuklar için iyileştirici bir süreç olacağını ifade etti.
Ebeveynlere ve Öğretmenlere Öneriler
Ebeveynlerin ve öğretmenlerin kendi kaygılarını çocuklara doğrudan yansıtmamaları gerektiğini söyleyen Dr. Tansel, "Çocuklar, ebeveynlerinin duygusal tepkilerinden etkilenir. Bu nedenle kriz anlarında sakin kalmak, çocukların da duygusal dengelerini korumalarına yardımcı olur" dedi. Ayrıca, duyguların bastırılmadan ifade edilmesinin hem çocuklar hem de yetişkinler için süreci sağlıklı atlatmada önemli olduğunu vurguladı.
Deprem Sonrası Görülebilecek Travma Belirtilerine Dikkat
Dr. Tansel, yetişkinlerde uykusuzluk, iştahsızlık, huzursuzluk, dikkat dağınıklığı ve suçluluk duygusu gibi belirtilerin; çocuklarda ise alt ıslatma, parmak emme, kabuslar, ayrılık kaygısı ve oyunlarda deprem temalarının gözlemlenebileceğini aktardı. Bu belirtilerin bir süre normal kabul edilebileceğini ancak uzun sürmesi durumunda mutlaka uzman desteği alınması gerektiğini söyledi.
Özellikle çocuklar için düzenlenecek psiko-eğitsel grup çalışmalarının büyük fayda sağlayacağını vurgulayan Tansel, bu tür etkinliklerin çocuklara yalnız olmadıklarını hissettirdiğini ve duygusal rahatlama sağladığını belirtti.
Sivas Haber 58



