Yapay zekâ teknolojileri özel eğitimde önemli fırsatlar sunarken, uzmanlar bu sürecin insani dokunuştan uzaklaşmaması gerektiği uyarısında bulunuyor.
Uzman uyardı: Yapay zekâda insan etkileşiminin azalması tehlikeli sonuçlar doğurabilir
Özel Eğitim Uzmanı Sema Yıldız Doğan, yapay zekânın eğitim süreçlerine büyük katkılar sağladığını ancak etik riskler ve insan etkileşiminin azalmasının uzun vadede ciddi olumsuz sonuçlar yaratabileceğini ifade etti.
“Yapay zekâ öğrenmeyi destekliyor ama insanın yerini alamaz”
Doğan, yapay zekâ uygulamalarının özellikle otizm spektrum bozukluğu (OSB), özel öğrenme güçlüğü (ÖÖG) ve dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu (DEHB) yaşayan öğrenciler için öğretim süreçlerini kolaylaştırdığını belirterek, “Yapay zekâ öğrencinin öğrenme hızına ve seviyesine uygun içerikler sunabiliyor. Çeviri ve sesli okuma yazılımları da çok dilli sınıflarda veya okuma güçlüğü yaşayan öğrencilerde büyük kolaylık sağlıyor. Ancak bu sistemler duygusal anlayış, empati ve sosyal iletişim gibi insani yönleri taklit edemiyor” dedi.
“Erişim adaletsizliği fırsat eşitliğini zedeliyor”
Yapay zekâ destekli eğitim araçlarının etik ve sosyal boyutlarına dikkat çeken Doğan, “Özel gereksinimli öğrencilerin kişisel verileri büyük bir hassasiyetle korunmalı. Ayrıca altyapı eksikliği nedeniyle kırsal bölgelerdeki öğrenciler bu teknolojilere erişemiyor, bu da eğitimde fırsat eşitliğini olumsuz etkiliyor. Yapay zekâ modelleri sınırlı veya önyargılı verilerle beslendiğinde bazı öğrenci gruplarını dezavantajlı hale getirebiliyor” şeklinde konuştu.
“Etik sınırları korumak şart”
Eğitimde teknolojik dönüşümün merkezinde her zaman insan faktörünün bulunması gerektiğini vurgulayan Doğan, “Yapay zekâ özel eğitimde büyük bir devrim yaratabilir. Ancak bu teknolojiyi etik sınırlar içinde, öğretmen ve öğrenci arasındaki insani bağı koruyarak kullanmak zorundayız. Çünkü eğitim sadece bilgi değil, aynı zamanda duygu ve değer aktarımıdır” ifadelerini kullandı.
