Türkiye’de yaşlı bireylerin internet kullanımı son 9 yılda yaklaşık 6 kat arttı.
Yaşlıları Bekleyen Dijital Tehlike!
Medicana Sivas Hastanesi Psikoloğu Burak Koçkanat, sosyal medyanın doğru kullanıldığında yalnızlığı azaltabileceğini ancak bilinçsiz kullanımın dolandırıcılık, uyku sorunları ve bilgi kirliliği gibi riskleri beraberinde getirdiğini söyledi.
Teknolojinin hızla gelişmesiyle birlikte sosyal medya kullanımı yalnızca gençler arasında değil, yaşlı bireyler arasında da yaygınlaşıyor. Türkiye’de son 9 yılda yaşlıların internet kullanımının yaklaşık 6 katına çıkması, dijital alışkanlıklardaki değişimi gözler önüne seriyor.
Medicana Sivas Hastanesi Psikoloğu Burak Koçkanat, yaşlı bireylerin sosyal medyaya yönelmesinin temelinde yalnızlık duygusu ve sosyal ilişkilerini sürdürme isteğinin bulunduğunu belirtti.
Aile içindeki rollerin değiştiğine dikkat çeken Koçkanat, "Eskiden ‘Bırak şu telefonu’ cümlesini büyükler gençlere söylerdi. Şimdi roller değişti, torunlar dedelerine, ninelerine söylüyor. Ülkemizde son dokuz yılda yaşlılar arasında internet kullanımı yaklaşık altı katına çıktı. Toplam sürede gençler hâlâ önde olabilir ama sosyal medyaya en hızlı akın eden kuşak artık yaşlılar" dedi.
Yaşlı bireylerin dijital platformları yalnızca eğlence amacıyla kullanmadığını vurgulayan Koçkanat, emeklilik, çocukların farklı şehirlere taşınması ve sosyal çevrenin daralması gibi nedenlerle sosyal medyanın önemli bir iletişim aracına dönüştüğünü ifade etti.
Sosyal medyanın doğru kullanıldığında yaşlıların toplumla bağlarını güçlendirdiğini belirten Koçkanat, "Uzaktaki torunu görüntülü aramak, yıllardır görmediği bir arkadaşı bulmak, yeni bir tarif ya da el işi öğrenmek beyni aktif tutar ve yalnızlık duygusunu azaltır. Kısacası sosyal medya, doğru dozda kullanıldığında yaşlı bireyin toplumla bağını koparmayan bir köprü" ifadelerini kullandı.
Sosyal medyanın aşırı kullanımının çeşitli sorunlara yol açabileceğine dikkat çeken Koçkanat, uzun süre ekran karşısında kalmanın kaygı, mutsuzluk ve uyku problemlerini artırabileceğini söyledi.
Özellikle internet dolandırıcılığı konusunda uyarılarda bulunan Koçkanat, "Saatlerce ekrana bakmak kaygıyı, mutsuzluğu ve uyku sorunlarını artırabiliyor. Hareket azalıyor, gerçek sohbetlerin yerini kısa mesajlar alıyor. Bir de dolandırıcılık var. ‘Kazandınız’, ‘hesabınız bloke oldu’ gibi mesajlar en çok yaşlıları hedef alıyor ve bunun bedelini bazen bir ömrün birikimi ödüyor" dedi.
Dijital ortamda yayılan yanlış bilgilerin de önemli bir sorun olduğunu belirten Koçkanat, yaşlı bireylerin iyi niyetle paylaştıkları içeriklerin farkında olmadan bilgi kirliliğine neden olabileceğini ifade etti.
Koçkanat, "Araştırmalar, yaşlıların sahte haberi ayırt etmede gençlerden çok da farklı olmadığını gösteriyor. Fark, paylaşma alışkanlığında. Yaşlı birey sevdiklerini korumak için ‘herkes duysun’ diye hemen paylaşıyor ve yanlış bilgi böylece hızla yayılıyor" diye konuştu.
Ailelerin yaşlı bireylere sosyal medya kullanımı konusunda yasaklayıcı yaklaşmak yerine destek olması gerektiğini vurgulayan Koçkanat, şüpheli haberlerin ve para talep eden mesajların paylaşılmadan önce yakınlara danışılmasını önerdi.
Sosyal medyanın gerçek hayatın yerini almaması gerektiğini belirten Koçkanat, aile bireylerinin yaşlılarla daha fazla zaman geçirmesinin önemine dikkat çekti.
Koçkanat, "Sosyal medya yaşlılarımız için ne tamamen bir tehlike ne de tamamen bir çözüm. O bir ayna; yalnızlığı da gösterir, bağlılığı da. Bir büyüğümüz saatlerce ekrana bakıyorsa, belki de asıl söylemek istediği şey ‘Beni biraz daha fazla arayın’ olabilir. Telefonu elinden almak yerine, elini tutmak gerekiyor" ifadelerini kullandı.
Sivas, Sosyal Medya, Yaşlılar, Burak Koçkanat
